Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi

OpenAlex · Turkish

Bu araştırma, öğretmenlerin akademik ve mesleki öz yeterlikleri ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkileri ve öz yeterlik algılarının tükenmişliği yordama gücünü belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında farklı öğretim kademelerinde görev yapan 638 öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin akademik ve mesleki öz yeterlik algılarının yüksek, mesleki tükenmişlik düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öz yeterlik düzeyleri demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermezken, tükenmişlik düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığı saptanmıştır. Pearson korelasyon analizi sonucunda toplam öz yeterlik ile toplam mesleki tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Buna karşın, mesleki öz yeterlik ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arasında negatif, kişisel başarı arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçları, öğretmenlerin akademik ve mesleki öz yeterlik algılarının toplam mesleki tükenmişlik düzeyini anlamlı biçimde yordamadığını göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin güçlü öz yeterlik algılarına rağmen tükenmişliğin özellikle belirli demografik gruplar açısından önemli bir risk alanı olmaya devam ettiğini göstermektedir. Bu doğrultuda, öğretmenlerin mesleki öz yeterliklerini güçlendirmeye ve tükenmişliği azaltmaya yönelik hedefe duyarlı psikososyal destek programlarının geliştirilmesi; ayrıca demografik değişkenlere göre ortaya çıkan farklılıkların nedenlerinin nitel ve karma yöntemli araştırmalarla daha derinlemesine incelenmesi önerilmektedir.