Süleymaniye Kütüphanesi’nde bulunan bir İbrahim Edhem Menkâbesi: Vaṣf-ı İbrâhîm Edhem

OpenAlex English

İbrâhîm Edhem, Türk-İslâm edebiyatında en çok ele alınan İslâm büyüklerinden biridir. Onun hayatını ve menkâbelerini konu alan çok sayıda manzum ve mensur eser kaleme alınmıştır. Özellikle Belh diyarındaki hükümranlığından ve sahip olduklarından vazgeçerek züht yolunu seçmesi, bütünüyle Allah’a yönelmesi, edipler tarafından sıkça işlenmiştir. Bu konuyu içeren manzum menakıb-nāmenin birçok nüshası kaleme alınmıştır. Bu çalışmanın konusunu oluşturan nüsha, Tâlib isimli müstensih tarafından Hicrî 1197 yılında istinsah edilmiştir. Söz konusu nüsha, Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Koleksiyonu’nda 02581-003 koleksiyon numarası ile kayıtlı olup, kütüphane kaydında müstensih adı Meydânî olarak yer almaktadır. Ancak metinde yer alan iki beyitte, müstensihin Tâlib olduğu açıkça belirtilmektedir. Çalışmada, İbrâhîm Edhem hakkında kısaca bilgi verildikten sonra söz konusu nüsha tanıtılacak; nüshanın başında Tâlib’e ait olan bölümden hareketle müstensih hakkında bazı tespitlerde bulunulacak, eser dil özellikleri bakımından değerlendirilecek, İbrâhîm Edhem ilglili yapılan çalışmalardan bahsedilecek ve bu nüsha, benzer nüshalardaki farklılıkları göstermek için iki nüsha ile karşılaştırılacak ve aralarındaki farklılıklar dipnotlarla gösterilecektir.