Balkanlarda Sovyet İstilası Başlarken: Bükreş Türk Elçiliği’nin Raporlarında Romanya’nın İşgali

OpenAlex Turkish

Stalingrad Savaşı sonrasında Kızıl Ordu Mihver güçlerini Rus topraklarından adım adım temizleyerek Romanya’nın kapılarına dayandığında iki temel soru ortaya çıkmıştır: 1- Kızıl Ordu Romanya’ya girdiği takdirde Sovyet yönetimi bu ülkede kendi egemenliğini tesis etmek niyetinde miydi? 2- Eğer böyleyse İngiltere ve ABD bunu engellemek için etkin bir şekilde devreye girecek miydi yoksa Romanya Stalin’in insafına mı terk edilecekti? Romanya Balkanların giriş kapısıydı ve her iki soru tüm diğer Balkan ülkeleri için de sorulabilirdi. Bu soruların cevapları savaşın başından beri Sovyet yayılmacılığını kendisi için büyük bir tehdit olarak gören Türkiye açısından da hayatî öneme sahipti. Balkanların komünistleşmesi savaş sırasında Müttefiklerin beklediği işbirliğini gerçekleştirmeyen Türkiye’nin de aynı akıbete uğraması için bir zemin teşkil edebilirdi. Dolayısıyla Türk siyasi eliti o dönemde bu iki sorunun cevabına odaklanmış ve Romanya’daki gelişmeler gündemin ilk sırasına oturmuştur. Romanya’daki gelişmelerle ilgili olarak Ankara’nın sahip olduğu en ciddi ve güvenilir bilgi kaynağı ise Türkiye’nin Bükreş Elçiliği idi. Bu makale işgalin ilk aylarında Bükreş’te yaşananları yukarıdaki iki soru bağlamında ve Bükreş Elçiliği’nin raporları temelinde ele almaktadır. Böylece Türkiye’nin 1945-1947 yılları arasında Sovyet emperyalizmi karşısında yaşadığı yalnızlık ve endişenin temellerine dair somut veriler ortaya konmaya çalışılacaktır.