Türkiye’de Kamu Politikalarında Büyük Veri Uygulaması: Tarım Politikaları Örneği

OpenAlex English

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de kamu destekleme politikalarının tarım sektöründeki sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini büyük veri analizi perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Mevcut destekleme sistemlerinde veri temelli yaklaşımların yetersiz kullanılması ve bu durumun politika etkinliğini sınırlaması temel problem olarak ele alınmıştır. Tasarım/Yöntem: Çalışma, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2023 yılı verilerine dayalı olarak Çiftlik Muhasebe Veri Ağı (ÇMVA)’na kayıtlı 5.150 tarım işletmesinden elde edilen mikro verilerle yürütülmüştür. İki aşamalı kümeleme analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi yöntemleri kullanılarak kamu desteklerinin tarım işletmelerinin gelir düzeyi ve yapısal özellikleri üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bulgular: Yüksek destek alan tarım işletmelerinin daha büyük sermaye yapısına, daha fazla sulanabilir araziye ve yüksek üretim değerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Genç işletmecilerin daha yüksek net gelir elde ettiği, hane halkı büyüklüğünün ve arazi parçalanmışlığının net geliri olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) desteklerinin net gelir üzerinde negatif etkisi olduğu görülmüştür. Tarımsal desteklerin üretimi yönlendirici etkilerinin sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Tarımda kaynak kullanım etkinliğinin artırılması ve politika sonuçlarının izlenebilirliğinin sağlanabilmesi için büyük veri teknolojilerinin daha etkin kullanılması gerekmektedir. Bu kapsamda, tarım işletmelerine ilişkin yapısal ve üretimsel özellikleri içeren bir envanter sisteminin oluşturulması ve sürekli güncellenerek kapsayıcı bir veri tabanına dönüştürülmesi önerilmektedir. Sınırlılıklar: Çalışma yalnızca ÇMVA sistemine kayıtlı işletmelerin verileriyle sınırlıdır; bu durum sonuçların genellenebilirliğini kısıtlamaktadır. Özgünlük/Değer: Araştırma, kamu politikalarının analizinde büyük veri uygulamalarının sağlayabileceği teorik ve pratik katkıları ortaya koymakta ve veri temelli karar destek sistemlerinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır. Çalışma, büyük veri analizlerinin kamu destekleme politikalarının izlenebilirliği, değerlendirilebilirliği ve yeniden yapılandırılabilirliği açısından stratejik bir araç olduğunu göstermektedir.