Çardak Lagün’ü Balıkçılığının Genel Durumunun Değerlendirilmesi

OpenAlex Turkish

Çardak lagünü ve çevresindeki balıkçılık faaliyetlerinin genel durumunun değerlendirmesi ve lagünün ticari av kompozisyonu hakkında bilgi sahibi olmak için, lagün içi ve yakın çevresinde balıkçılık faaliyetleri ger-çekleştiren balıkçılar ile Mayıs 2024 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında anket yöntemiyle araştırma gerçekleşti-rilmiştir. Ruhsatlı ve ruhsatsız 23 tekne sahibi ve 2 amatör balıkçı ile yüz yüze gerçekleştirilen görüşmeler so-nucunda oluşturulan anketlerde, balıkçıların sosyoekonomik yapısı ve av gücü ile lagünün ticari av kompo-zisyonu ve yönetimsel sorunlar değerlendirilmiştir. Balıkçıların sosyo-ekonomik açıdan %80’nin evli olduğu, yaşlarının ortalamasının 53,7 ± 2,3 (32 ile 81 yaş arası) olduğu, %52’sinin ortaokul mezunu olduğu, %72’sinin sosyal güvencesinin bulunduğu, tekne sahiplerinden %65’inin ek gelir için farklı işlerde çalıştığı, %70’inin 20 yıldan fazla balıkçılık tecrübesine sahip olduğu ve %74’ünün 2 çocuk sahibi olduğu belirlenmiş-tir. Av gücü değerlendirildiğinde, balıkçıların sahip oldukları teknelerin %74’ünün 6,9 m ve daha küçük boyda, %61’inin 15 hp motor gücünden düşük güçte ve %60,8’inin 20 yaşından büyük olduğu tespit edilmiş-tir. Balıkçıların %73,9’unun tayfa çalıştırmadığı, %52,2’sinin sadece uzatma ağları ile avlandığı, %47,8’inin 12 ay balıkçılık yaptığı ve %65’inin lagün dışında avlandığı belirlenmiştir. Ticari av kompozisyonu değerlen-dirildiğinde 13 farklı kemikli ve 3 farklı kıkırdaklı balık türünün lagün içerisinde bulunduğu ve yıllık ortalama kişi başı av miktarının 250 kg’dan az olduğu, en fazla yakalanan türlerin kefal türleri (Mugilidae spp.), levrek (Dicentrarchus labrax) ve lüfer (Pomatomus saltatrix) olduğu belirlenmiştir. Son 10 yılda lagün içerisindeki bolluğu azalan ve/veya tamamen yok olan türlerin durumu sorulduğunda, balıkçılar kefal türleri, kalkan (Scophthalmus maximus), uskumru (Scomber scombrus), levrek ve lüfer gibi türlerin bolluğunda ciddi azal-malar olduğunu ifade etmişlerdir. Yönetimsel sorunlar değerlendirildiğinde, lagün içi av baskısının azaltılması açısından dönem içi belirli bir aralıkta kapalı sezon uygulanmasının faydalı olacağı, balıkçılar tarafından bil-dirilmiştir. Lagünde sığlaşmanın ve bataklık alanların en büyük sorunlarından olduğu ve lagün içerisinde ya-sadışı balıkçılık faaliyetlerinin de görüldüğü bildirilmiştir. Sonuç olarak, balıkçıların beyanlarına göre aşırı av-cılık, kirlilik, sığlaşma gibi olumsuz etkenlerin Çardak Lagünü balıkçılığını olumsuz etkilediği anlaşılmaktadır. Mevcut sorunların daha iyi anlaşılabilmesi için bilimsel örneklemelere dayalı tespitlerin gerçekleştirilmesi, çö-züm önerilerinin geliştirilmesi için ise balıkçıların da paydaş olarak katılacağı kurumlar arası işbirliklerinin hayata geçirilmesi önerilmektedir.