2023 Kahramanmaraş Depremlerinde Gölbaşı (Adıyaman) İlçesinin Deprem Davranışının ve Zemin Sıvılaşmasının Değerlendirilmesi

OpenAlex Turkish

Deprem dalgaları, yeryüzünde yayılırken geçtikleri zeminlerin fiziksel ve mekanik özelliklerine bağlı olarak önemli ölçüde değişime uğramaktadır. Depreme dayanıklı yapıların tasarlanabilmesi için, zeminlerin dinamik yükler altındaki davranışlarının doğru şekilde belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. 6 Şubat 2023 tarihinde Pazarcık (Mw:7.8) ve Elbistan (Mw:7.6) merkezli olarak meydana gelen iki büyük deprem, geniş bir bölgede ağır can kayıplarına ve yüz binlerce yapının kullanılamaz hâle gelmesine neden olmuştur. Bu depremlerden etkilenen yerleşim alanlarından biri olan Gölbaşı (Adıyaman) ilçesinde depremlerin yapılar üzerindeki yıkıcı etkileri belirgin biçimde gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, Gölbaşı (Adıyaman) ilçe yerleşim alanına ait zeminlerin sıvılaşma potansiyeli, arazi deneylerine dayalı yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Sıvılaşma analizlerinin gerçekleştirildiği lokasyonlarda eş zamanlı olarak zemin davranış analizleri yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda sıvılaşma potansiyeli ve zemin davranış haritaları oluşturulmuştur. Analiz sonuçları, 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında Gölbaşı yerleşim alanında yapılan saha gözlemleri ile birlikte değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, inceleme alanının kuzey kesiminde yer alan Gölbaşı Gölü’ne yakın, ince tane içeriği düşük alüvyon zeminlerde sıvılaşma potansiyelinin yüksek olduğunu göstermektedir. Zemin davranış analizleri ise özellikle yeraltı su seviyesi yüksek, gevşek ve düşük kohezyonlu bazı zeminlerde zemin büyütme katsayısının 4’ün üzerine çıktığını ortaya koymuştur. Elde edilen analiz sonuçlarının, Kahramanmaraş depremleri sonrasında bölgede gözlemlenen zemin davranış izleriyle büyük ölçüde örtüştüğü belirlenmiştir.