Gülen Ada Öyküsünün Göstergebilimsel Çözümlemesi

OpenAlex · Turkish

Bu çalışmada Halikarnas Balıkçısı’nın Gülen Ada öyküsünün göstergebilimsel \nçözümlemesi yapılmıştır. Çözümlemede temel alınan model, Greimas’ın yaklaşımıdır. \nGreimas’ın modeli bir metnin iç işleyiş biçimlerini ve göstergeler sistemindeki anlamsal \nyapıların eklemlenişini ortaya koyar (Uçan, 2002). Bu modele bağlı olarak Gülen Ada \nöyküsü anlatı düzeyi, söylem düzeyi ve mantıksal-anlamsal düzeyler açısından \nçözümlenmiştir. Anlatı düzeyinde metin önce kesitlere ayrılmış, yedi kesit belirlenmiş \nve bu kesitler üç bölümde ele alınmıştır. Bu bölümlerde eyleyenler şemasına bağlı \nolarak beliren edimler ortaya konmuştur. Söylem düzeyinde oyunculara verilen figüratif \nnitelikler saptanmıştır. Öyküde yer alan Davut ve Kocadağ adlı karakterlerin birbiriyle \nkarşıtlaşan nitelikleri saptanmıştır. Mantıksal-anlamsal düzeyde ise anlatının temel \nmantığını belirleyen karşıtlıklar belirlenmiştir. Bu çözümlemeler sonucunda Gülen Ada \nöyküsünün derin düzeyinde kırsal-kentsel karşıtlığının bulunduğu, bunun da yoksullukzenginlik karşıtlığında figüratif bir nitelik kazandığı belirlenmiştir. Oyuncuların \nkimliklerine, düşüncelerine ve davranışlarına yüklenen kimi detayların birbiriyle karşıt \nnitelikler taşıdığı saptanmıştır. Sonuç olarak, eyleyenler şeması ve göstergebilimsel dörtgen açısından Gülen Ada öyküsünün özenle düzenlenmiş bir yapı taşıdığı bulgusuna \nulaşılmıştır