Effect of Nitric Oxide on Cardiac Functions: Review

OpenAlex · English

Nitrik oksit (NO), doğada varlığı eskiden beri bilinen serbest radikal niteliğinde bir gazdır. Son zamanlarda yapılan çalışmalar, NO'nun organizmada birçok fizyolojik ve patolojik süreçte yer aldığını, ortaya çıkarmıştır. NO; nöronal iletimde, immün yanıtta, gastrointestinal mukoza bütünlüğünün korunmasında, solunum yolları siliyer aktivitesinde, renal glomerüler ve kavernöz kan akımının düzenlenmesinde aktif rol oynamaktadır. NO?nun etkilerinin en fazla öne çıktığı sistem ise kardiyovasküler sistemdir. NO; kalp kasılması, atım hızı ve damar tonusunun düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Hipertansiyon, kalp yetersizliği, iskemik kalp hastalığı, koroner arter hastalığı ve aritmiler gibi kardiyovasküler hastalıklar NO yanıtında bozulmayla ilişkilendirilmektedir. NO uyarısı üzerinden etki gösteren NO vericileri ve fosfodiesteraz-5 inhibitörleri klinikte; anjina pektoris, yenidoğanların hipoksik solunum yetmezliği, erektil disfonksiyon ve pulmoner hipertansiyon tedavisinde kullanılmaktadır. NO uyarı yolu üzerinden etki gösteren yeni ilaçların keşfi için yoğun çalışmalar sürmektedir. Ancak, NO'nun kalp üzerindeki etkileri deneylerde kullanılan canlı türü, preparat (in vivo, tam kalp, kalbin farklı bölgeleri, doku, hücre), hedef dokudaki redoks dengesi ve NO derişimine bağlı olarak farklılık sergilemekte ve ilaç keşfi çalışmalarını güçleştirmektedir. NO yanıtındaki bu farklılığa neden olan moleküler mekanizmaların bütün detayları ile aydınlatılmasının hem kardiyovasküler hastalıkların gelişiminde NO'nun rolünün anlaşılmasına hem de NO sistemi üzerinden etki gösteren daha etkili ilaçların geliştirilmesine önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada, NO'nun kalpte fizyolojik ve patolojik süreçlerdeki rolü moleküler mekanizmalarıyla birlikte ele alınmıştır.