Davranışsal muhasebe çerçevesinde muhasebe mesleği ve iş ahlakının değerlendirilmesi

OpenAlex · Turkish

Davranışsal muhasebe, muhasebe ile davranış bilimlerinin birleşimiyle ortaya çıkan bir alan olup, genel muhasebe yaklaşımında yaygın olarak kullanılan sayısal verilerin yerine daha niteliksel unsurlara odaklanmaktadır. Davranışsal muhasebe kavramının, alt ve temel bileşenlerinden olan ahlak kavramı ise bireyin insani değerlerini esas aldığından, insanı ilgilendiren bütün yargı ve doğrularla ilgilenmekte ve bireyin ahlaki ve etiksel değerlerinin, muhasebeye ilişkin karar alma ve verme süreçlerinde yoğun etkisinin olduğu görülmektedir. Özellikle son yıllarda artış gösteren muhasebe skandalları (Enron, Worldcom, Parmalat, Adelphia, Tyco, Kanebo vb.) davranışsal muhasebe konusunun tam anlamıyla anlaşılamadığını ve ahlaki ilkelerin de yeterli seviyede uygulanmadığını gözler önüne sermektedir. Davranışsal muhasebe konusuna ilişkin yapılan araştırmaların büyük bir kısmının, muhasebe alt disiplinleri (yönetim, maliyet, finansal vb.) ile ilişkilendirildiği, yalnızca sınırlı sayıda çalışmada ise etik veya ahlak kavramlarıyla bir arada ele alındığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, çalışmada davranışsal muhasebe kavramı ile muhasebe mesleğinin iş ahlakı arasındaki ilişki vurgulanarak, konuya dair yapılan çalışmalar teorik bir çerçevede değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, muhasebe meslek mensuplarının etik davranışlarını etkileyen birçok faktör olduğu ve bu faktörlerin etik kararlar üzerinde önemli etkiler yarattığı, ancak davranışsal muhasebe ve etik ilişkisini bütünsel şekilde ele alan araştırmalara daha fazla ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır.