Bitkisel Ürünler Maliyet Projesi (MOSİS) Verilerine Dayalı Olarak Türkiye Genelinde Havza Bazında Yeter Gelirli Arazi Büyüklüklerinin Tespiti

OpenAlex Turkish

Bu calismada Bitkisel Urunler Maliyet Projesi’nin (MOSIS) verilerini kullanarak, ilcelerde kuru tarla, sulu tarla, dikili tarim alani ve ortu alti alanlari icin yeter gelirli arazi buyukluklerini hesaplamak amaclanmistir. Ancak her ilcede anket yapilmamis olmasindan dolayi ilce bazli yeter geliri veren parsel buyuklugu tespit edilememis, havza bazli rakamlar turetilebilmistir. Yeter gelirli arazi buyuklugunun tespiti icin kesin bir kistas bulunmamaktadir. Literaturde optimum isletme buyuklugu kavramina iliskin cok sayida calismaya rastlamak mumkun iken, yeter gelirli arazi buyuklugu kavramina altlik teskil edecek sinirli sayida uygulama vardir. Bunlardan biri de 1984 tarihli 3083 sayili Kanun’da yer alan 1.000.000 TL’lik tarimsal gelir kavramidir. Bu kavram yillarca Tarim Reformu alanlarinda arazi dagitiminda temel alinan bir rakam olmustur. Bu rakam, TBMM tutanaklarindan ogrenildigi kadar, 30 ton bugdayin 1984 yilinda parasal karsiligidir. Calismada oncelikle bu rakamin altligi kullanilarak hesaplama yapilmistir. MOSIS verileri ile kuru tarla, sulu tarla ve ortu alti tarimi icin yeter geliri veren parsel buyuklukleri havza bazinda hesaplanabilmistir. Meyve bahceleri (uzun omurlu bitkiler) icin ise verilerin eksik toplanmasi, toplanan verilen buyuk sapmalar icermesi vb. nedenlerden dolayi, yeter gelirli parsel buyuklugu hesaplanamamistir. Turkiye genelinde bu tur bir calisma su ana kadar yapilmis degildir. Bu husus, calismanin oldukca genis kapsamli ve ozgun oldugunu gostermektedir. MOSIS verileri ile havza bazli hesaplanan yeter geliri veren parsel buyuklukleri konusunda ozellikle kuru tarla arazilerindeki buyukluk siralamasinin oldukca tatminkar sonuclar verdigi soylenebilir. Ancak ortu alti ile ilgili hesaplanan rakamlar icin ayni durum ileri surulememektedir. MOSIS kapsaminda ilk defa verisi toplanan ortu alti anketlerinde hata payi oldukca yuksektir. MOSIS verileri ile hesaplanan parsel buyuklukleri, 6537 sayili Kanunun ekindeki (1) nolu listede yer alan rakamlarin havza ortalamalarina donusturulmus rakamlari ile kiyaslandiginda, bu proje ile elde edilen verilerin daha tutarli oldugu gozlenmistir.