COVID-19 PANDEMİSİNİN ÇERÇEVELENMESİ: TÜRKİYE’DE TELEVİZYON HABERLERİNİN İÇERİK ANALİZİ

English (OpenAlex)

Haber çerçevelemeleri salgın gibi risk dönemlerinde kamu algısını biçimlendirmede önemli bir role sahiptir. Bu çalışma, COVID-19 salgınının erken döneminin Türkiye’deki televizyon haberlerinde nasıl çerçevelediğini incelemektedir. Çalışmada Kanal D, Show TV, Now TV ve ATV’nin ana haber bültenleri örneklem olarak alınmıştır. Söz konusu televizyon ana haber bültenlerinin seçilme nedeni en fazla izlenen televizyon ana haber bültenleri olmalarıdır. Çalışma Kanal D, Show TV, Now TV ve ATV’nin ana haber bültenlerinin COVID-19 pandemisinin başladığı tarihten, Türkiye’de ilk vakanın görüldüğü 11 Mart 2020 tarihine kadar yayınladıkları ana haber bültenleriyle sınırlandırılmıştır. Çalışmada “sorumluluk yükleme”, “insan ilgisi”, “ekonomik sonuçlar”, “çatışma” ve “ahlak” çerçeveleri nitel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları Semetko ve Valkenburg tarafından kuramsal bir çerçeve olarak önerilen genel çerçeveler tipolojisinin, bu araştırmada incelenen televizyon haberleri için de geçerli olduğunu göstermektedir. Çalışmanın sonuçlarına göre en fazla kullanılan çerçeve “sorumluluk yükleme” çerçevesidir. Bu çerçeveyi “ekonomik sonuçlar”, “insan ilgisi” ve “çatışma” çerçeveleri izlemektedir. “Ahlak” çerçevesi en az kullanılan çerçevedir. Çerçevelerin ve temaların şekillenmesinde televizyon kanallarının yayın anlayışlarının yanı sıra hükümetle ilişkilerinin belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Show TV, ATV ve Kanal D’nin devlet yetkililerinin bakış açısını destekledikleri ve sağlık krizinin ilk döneminde hükümet tarafından alınan kararlarla temelde aynı doğrultuda yayın yaptığı saptanmıştır. Çalışmanın bulgularından biri de Kanal D, Show TV ve ATV’nin COVID-19 pandemisiyle ilgili haberlerinde ağırlıklı olarak epizodik, sansanyonel temalar kullandıklarıdır. Muhalif ve ciddi bir yayın çizgisi bulunan Now TV’nin ise daha az çerçeve kullandığı, sansasyonel olmayan bir yaklaşım benimsediği görülmektedir. Çalışmada ayrıca, çerçevelerin dağılımının aylara göre değişim gösterdiği saptanmıştır.