MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELERİN ENDEKS GETİRİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİST ÖRNEĞİ

Turkish

Sermaye piyasası ile para piyasası, bir ülke ekonomisinde reel kesim ile finans kesimini oluşturan önemli finansal piyasalardır. Bu piyasalar fon arz ve talebinin karşılaştığı, tahvil, hisse senedi, döviz, altın, mevduat sertifikası, finansman bonosu gibi finansal varlıkların alınıp satıldığı piyasalardır. Finansal piyasalarda fon transferi tasarruf fazlası olan ekonomik birimlerden tasarruf açığı olan ekonomik birimlere doğru gerçekleşmektedir. Böylece finansal sistem sayesinde piyasalarda fırsatları değerlendirmek isteyenlere fon transferi sağlar, çeşitlendirilmiş bir portföy sayesinde risk transferi ve paylaşıma olanak sağlar, finansal varlıklara likidite özelliği kazandırır ve son olarak ihtiyaç duyulan fonun temin edilmesi için arama ve bilgi edinme maliyetini azaltmış olur. Bu sayede ülke ekonomisinin sürekli ve dengeli bir şekilde gelişmesi için tasarrufların reel ekonomiye kanalize edilmiş olur. Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BİST)’da yer alan BĠST Banka (XBANK) ve BĠST Mali (XUMAL) endekslerinin getirileri ile bazı makro ekonomik değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada makro ekonomik değişkenler olarak bankalarca uygulanan ortalama mevduat faiz oranı, dolar kuru, euro kuru, enflasyon oranı ve altın fiyatları yer almaktadır. Veri seti 2006:05-2018:10 dönemine ait aylık verilerden oluşmaktadır. Endeks getirileri ile makro ekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelerken VAR (Vector Autoregressive) analizinden yararlanılmıştır. Çalışmada elde dilen sonuçlara göre, bağımsız değişken olarak alınan makro ekonomik değişkenlerin bağımlı değişken olan endeks getirilerini açıklama oranları ile pozitif ve negatif etkileme dönemleri genel olarak aynı olduğu gözlemlenmiştir