İlahi Adalet Kimin Hizmetinde:Mistik Motifli Türk Dizileri (Sırlar Dünyası, Kalp Gözü, Gizli Dünyalar, Beşinci Boyut)

OpenAlex · Turkish

Televizyon asal bir oyku anlaticisi olarak bas koseye yerlesmeden once, ailenin en yaslisi ya da o toplulugun en saygi duyulan uyesinin etrafinda toplanilir, gozler ve kulaklar ona cevrilirdi. “Ilahi adalet”in butun taniklarin gozleri onunde yerine geldigi ve yureklerin sogutuldugu bir meseli dinlemek icindi bu hazirlik. Adalet duygusuna seslenilen bu mesellerde haksizliklar tum kurumlarin uzerinde dini degerler icinde tasvir edilen ilâhi bir guc ile; evliyalar, dervisler, cinler, periler, ruhlar, hayaletler eliyle masalsi bir sekilde cozulurdu. Zamanla, anonim bir kimlik kazanan ve temel iletisi “ilahi adalet” olan benzer kalipli bu soylenceler basta televizyon olmak uzere cok sayida kitle iletisim aracinin sundugu anlatilar arasinda kulturel bellegin raflarina terkedildi. Ne var ki bir sure sonra, ironik bir bicimde bu terkedilisin nedenlerinden biri olan televizyon ile anilan soylenceler tozlu raflarindan indirilip dizi formatinda anlatilar olarak izleyicilere sunulmaya baslandi. Benzer temali yapimlar farkli bircok televizyon kanalinda boy gostermeye basladi ki bu durum soz konusu formatin izleyiciler tarafindan ragbet gordugunun isaretiydi. Bu gelismenin altinda, konunun ticari ve ideolojik boyutlari bir kenara, onemli olcude soz konusu yapimlarin izleyici kitlelerin ‘yureklerini sogutma’ gereksinimlerine geleneksel yontemlerin yeni bir bicimi ile verdigi katki yatmaktadir. Makalede geleneksel anlatilarin bu yeni biciminde “ilahi adalet”in nasil temsil edildigi elestirel bir bakis acisi ile ele alinmaktadir. Ornekleme alinan dizilerin rastgele secilen ve yayin saatleri takip edilerek analiz edilmek uzere kayda alinan bolumlerinde tematik bir dizi analizi ile haksizlik nedeni sorun, taraflarin tutumlari ve sorunun cozumu baglaminda analiz temasi olan “ilahi adalet” olgusu temsil duzeyinde degerlendirilmeye calisilmaktadir