MEMLÜK DÖNEMİ TEFSİRLERİNDE KÖLELİK OLGUSU

Turkish

Memlükler âzatlı emîrlerin yönetimde olduğu Türk devletidir.Devlet yönetiminde köle kökenli insanların bulunması bakımından dikkat çeken bu iktidar Mısır, Suriye ve Hicâz'da üç yüz yıla yakın hüküm sürmüştür.Siyasî istikrarın ortam hazırladığı kültürel çevre ulemanın yetişmesini ve eser üretimini sağlamıştır.Kültürel atmosferin canlı olduğu bu süreçte İslâmî ilimlerin pek çok alanında eser üretilmiştir.Literatürün otorite metinleri olması bakımından bu dönemde telif edilen Kur'ân tefsirleri dikkat çekmektedir.Kur'ân âyetlerinde köleliğe dair atıflar vardır.Memlük dönemi müfessirleri söz konusu âyetleri yorumlamışlardır.Makale kölelerin statü değiştirerek devlet yönetiminde oldukları süreçte yazılan tefsirlerdeki kölelik olgusunu incelemektedir.Kölenin statü değiştirdiği siyasal anlayışta bunun kültürel yazına özellikle Kur'ân tefsirlerine yansımasını sorgulayan bu araştırma tefsirler özelinde incelemedir.Bu incelemenin amacı siyasetin tefsir metinleri üzerinde yönlendiriciliğini sorgulamak olduğu kadar tefsirlerin yazıldığı döneme duyarlı metinler olup olmadığını da ortaya koymaktır.Memlük dönemi tefsirciliğinin kölelik konusunda temel çizgilerini ortaya koyma amacı bakımından özgün olan bu araştırma metin tahlili yöntemiyle hazırlanmıştır.