DİALLEL MELEZLEME YÖNTEMİYLE ORTAANADOLU ŞARTLARINA UYGUN EKMEKLİK BUĞDAY ANAÇ VE MELEZLERİ İLE BAZI VERİM ÖĞELERİNİN KALITIMININ BELİRLENMESİ1

Turkish

Bu calisma, 2000–2001 ve 2001–2002 yillarinda yapilmistir. Bu calisma diallel melezleme yontemiyle Orta Anadolu sartlarina uygun anac ve melezlerin belirlenmesi yaninda, bazi verim ogelerinin kalitimini ortaya cikarmak amaciyla Konya sartlarin da yurutulmustur. Calismanin ilk yilinda melezlemeler yapilmis ve elde edilen F 1 tohumlari 2001–2002 uretim yilinda anaclariyla birlikte ekilmistir. F 1 bitkileri ve anaclar uzerinde tek bitki tane verimi, bin tane agirligi ve basaklanma suresi ile ilgili olcum, tartim ve gozlemler yapilmistir. Incelenen ozellikler icin diallel analiz yontemine gore genel ve ozel kombinasyon kabiliyetleri, heterosis ve heterobeltiosis degerleri, genis ve dar anlamda kalitim dereceleri ortaya konmus ve ozellikler arasindaki iliskiler tespit edilmistir. Tek bitki tane verimi icin hem eklemeli hem de eklemeli olmayan gen etkisi, bin tane agirligi ve basaklanma suresi icin eklemeli olmayan gen etkileri ve dusuk dar anlamda kalitim dereceleri belirlenmistir. Arastirmada tek bitki tane verimi ve erkencilik ozellikleri icin Gerek-79 cesidi uygun anac olurken, ayni ozellikler icin Bezostaya-1 x Dagdas-94 uygun melez olarak dikkat cekmistir. Heterosis ve heterobeltiosis degerleri tek bitki tane verimi icin pozitif onemli bulunmustur.