Dijital Kamusal Alanın Sınırları: Türkiye’de Hayvan Hakları Tartışmaları Üzerinden Sosyal Ağlarda Homofili ve Diyadiklik Analizi

Turkish

Bu çalışma, sosyal medya platformlarının kamusal alan işlevi görüp göremeyeceğini sorgulamakta ve dijital tartışmaların kamusal alan niteliğini ölçebilecek özgün bir analitik çerçeve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Kamusal alanın demokratik işlevi üzerine yapılan tartışmalara Habermas’ın kuramı temelinde yaklaşılmış, homofili, heterofili ve diyadiklik gibi sosyal ağ göstergeleriyle sosyal medya üzerindeki etkileşim örüntüleri incelenmiştir. Araştırmanın önemi, sosyal medyanın çoğulcu kamusal tartışmalar üretip üretmediğini ampirik olarak sınamasından kaynaklanmaktadır. Çalışma kapsamında, 2024 yılında Türkiye’de Hayvanları Koruma Kanunu’nda yapılan değişikliklerin ardından X (eski adıyla Twitter) platformunda oluşan "#HayvanHakları" etiketi altındaki tartışmalardan 256 kullanıcı ve 367 bağlantıdan oluşan veri seti NodeXL yazılımı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, tartışmaların büyük oranda aynı görüşteki kullanıcılar arasında gerçekleştiğini ve ağın belirgin biçimde homofilik olduğunu göstermektedir. Bu durum, sosyal medyada kamusal akıl yürütme ve karşılıklı etkileşim temelinde bir kamusal alanın oluşmadığını, aksine her grubun kendi görüşünü yankı odalarında yeniden üretildiğini ortaya koymaktadır.