Gaye Çarmıklı Koleksiyonundan Bir Mermer Telesphoros Heykelciği

Turkish

Telesphoros, kendine has bir ikonografisi olan ve çoğunlukla bir çocuk olarak betimlenen bir tanrıdır. Telesphoros, neredeyse tüm vücudunu saran kukuletalı (cucullus) bir pelerin ile tanımlanır. Tanrının kökeni konusunda fikir birliği olmasa da Batı Anadolu’da çok yoğun bir tapınım gördüğü arkeolojik ve numismatik verilerle kanıtlanmıştır. Telesphoros’un adının geçtiği en erken epigrafik kalıntı ve en erken numismatik veri, Pergamon kentini işaret etmektedir. Yunan mitolojisinde yeri bulunmayan Telesphoros, Asklepios ve Hygeia ile birlikte sağaltıcı tanrı rolündedir. Bazı mezar kontekstlerinden hareketle, Telesphoros’un ölüye öteki dünyada eşlik etme ve onu koruma fonksiyonu da bulunduğu anlaşılmaktadır. Çalışmamızın konusunu oluşturan mermer Telesphoros heykeli, alışılagelmiş Telesphoros ikonografisindedir. Eseri Anadolu’da çok az örneği olan mermer Telesphoros heykelciklerinden ayıran iki önemli unsur, kusursuza yakın korunma durumu ve başlığındaki yıldız motifidir. Telesphoros kültü ve ikonografisi hakkında bilgiler de sunan çalışmamız, Anadolu’daki Telesphoros kültüne ve çocuk tanrının Anadolu’daki bilinirliğine bir katkı yapmayı amaçlamaktadır.