KITA SAHANLIĞININ 200 DENİZ MİLİNİN ÖTESİNDE SINIRLANDIRILMASI SORUNU: ULUSLARARASI DENİZ HUKUKU MAHKEMESİNİN MORİTYUS-MALDİVLER KARARI

Turkish

Maldivler ve Morityus devletleri Hint Okyanusunda bulunan ve karşılıklı kıyıları olan iki ayrı takımada devletidir. Bu iki devlet arasında uzun yıllardır kıta sahanlığının sınırlandırılması ile ilgili uyuşmazlık bulunmaktaydı; çeşitli müzakereler gerçekleştirilmiş olsa da sorun çözüme kavuşturulmamıştı. Nihayetinde iki devlet arasında Andlaşma yapılarak Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesine (UDHM) başvurulmuş ve kıta sahanlığının sınırlandırılması istenmiştir. Mahkeme bu uyuşmazlık ile ilgili karar verirken hem yargılama yetkisi bakımından hem de esasa ilişkin 200 deniz mili içindeki alan için ayrı 200 deniz mili ötesindeki alan için ayrı değerlendirme yapmış, Kararı iki aşamada değerlendirmiştir. Nihayetinde 200 deniz mili içindeki alan için eşit uzaklık-ilgili koşullar yöntemini kullanarak sınırlandırma yapmış, 200 deniz mili ötesinde kıta sahanlığının sınırlandırılması ile ilgili ise yargılama yetkisinin olduğunu tespit etmiş ancak önemli belirsizlik standardı ve uluslararası toplumun hak ve çıkarlarının korunması amacıyla yargılama yetkisini kullanmamıştır. Uyuşmazlığın bu kısmının Kıta Sahanlığı Sınırlandırma Komisyonu (KSSK) aracılığıyla çözümlenmesini tavsiye etmiştir. Çalışmanın giriş kısmında taraf devletlerin konumu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tarihi, UDHM’ye başvuru süreci aktarılmıştır. Daha sonrasında ise çalışma iki ana kısma ayrılmış; ilk kısımda UDHM tarafından verilen karar özetlenmiştir. İkinci kısımda ise kıta sahanlığının 200 deniz milinin ötesindeki sınırlandırılması konusu incelenmiş bu bakımından Mahkemenin verdiği Karar değerlendirilmiştir. Bu bölümde özellikle KSSK’nın görev ve yetkileri ile uluslararası toplumunun ortak yararı kavramları incelenmiştir. Son olarak kıta sahanlığının 200 deniz milinin ötesindeki sınırlandırılmasında önemli belirsizlik standardının uygulaması tartışılmıştır. Nihayetinde kıta sahanlığının 200 deniz mili ötesindeki sınırlandırılmasında önemli bir belirsizlik olması durumunda uluslararası toplumun hak ve çıkarlarının korunması amacıyla sınırlandırma yapılmasından kaçınıldığı sonucuna varılmıştır.