Son Kilometre Teslimatlarında Sürdürülebilirlik Algısı ve Tüketici Niyeti: Teşviklerin ve Algılanan Fedakarlığın Aracılık Rolü

Turkish

Son kilometre teslimatları, e-ticaretin yaygınlaşmasıyla birlikte lojistik sistemlerin en kritik ve aynı zamanda en problemli aşamalarından biri haline gelmiştir. Bu süreç yalnızca operasyonel maliyetler açısından değil, aynı zamanda çevresel ve sosyal etkileri bakımından da önemli tartışmaları beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, son kilometre teslimatlarında sürdürülebilirlik algısının tüketicilerin bu hizmetleri gelecekte tercih etme niyetleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bu ilişkinin firma tarafından sunulan teşvikler ve tüketicilerin algıladıkları fedakârlık düzeyi aracılığıyla nasıl şekillendiğini analiz etmektedir. Araştırma kapsamında sürdürülebilirlik algısı çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla ele alınmış ve kartopu örnekleme ile 347 katılımcıdan elde edilen veriler nicel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, çevresel sürdürülebilirlik algısının tüketici niyeti üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Buna karşılık sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik algılarının tüketici niyeti üzerindeki etkisinin doğrudan değil, teşvikler aracılığıyla ortaya çıktığı belirlenmiştir. Diğer yandan, algılanan fedakârlığın bu ilişkide anlamlı bir aracılık rolü üstlenmediği görülmüştür. Bu bulgular, sürdürülebilir teslimat uygulamalarının benimsenmesinde yalnızca farkındalığın yeterli olmadığını; tüketici davranışlarının teşvik mekanizmalarıyla birlikte şekillendiğini göstermektedir. Çalışma, sürdürülebilirlik algısının farklı boyutlarının tüketici davranışı üzerindeki etkilerini ayrıştırarak ve bu süreçte aracı mekanizmaların rolünü ortaya koyarak literatüre katkı sunmaktadır.