Servet-i Fünûn Dergisinin Resimli Romanı Araba Sevdası Örneğinde Mekânın Metinsel ve Görsel Temsili

English (OpenAlex)

19. yüzyılda Osmanlı toplumsal hayatına dâhil olan yeni medya araçlarından biri dergilerdir. Bu dönemde resim, fotoğraf gibi yeni görsel malzemeleri metinlerle birlikte sunan bu periyodik yayınlar, okuma kültürünü ve mevcut temsil alışkanlıklarını değiştirmeye başlamıştır. Dergilerde yayımlanan metinler ve görseller birlikte yeni anlamlar kazanmaya başlamış, mekâna dair anlatılarıyla yeni okumalara ve karşılaşmalara imkân sağlayan temsil araçları hâline gelmiştir. Dergilerin içerisinde yeni bir edebî tür olarak resimli roman da hem metnin hem görsellerin birlikte ve ayrı ayrı anlatılar oluşturduğu ve bu anlatılarla mekânı da yeniden üreten bir temsil aracıdır. Bu çalışmada resimli romanlar mekân temsili bağlamında değerlendirilmektedir. Çalışma romanda yer alan metin ve görselin mekân temsilinde nasıl bir rol üstlendiğini, bu araçların hem birlikte hem ayrı ayrı mekânı nasıl kurguladığını ve ürettiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bunun için 1896’da Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan ve ilk resimli roman olan Recaizade Mahmud Ekrem’in “Araba Sevdası” örnek inceleme alanı olarak seçilmiştir. Bu çalışma, Araba Sevdası romanında metin ve görseller aracılığıyla mekânın nasıl temsil edildiğini sorgulamaktadır.