Bazı Ümitvar Koca Fiğ (Vicia narbonensis L.) Hatlarında Tohum Verimi ve İlgili Özelliklerin Belirlenmesi ve GGE Biplot Analiz Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Turkish

Bu çalışma, bazı ümitvar koca fiğ ( Vicia narbonensis L.) hatlarının Güneydoğu Anadolu Bölgesi ekolojik koşullarında tohum verimi ile tohum verimi üzerinde etkili bazı önemli verim unsurlarının saptanması amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla; 2008-09, 2009-10 ve 2010-11 ekim sezonlarında 3 yıl süreyle Diyarbakır GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü deneme arazisinde, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak tarla denemeleri kışlık olarak yürütülmüştür. Araştırmada denemenin yürütüldüğü yıllar ve genotipler arasında incelenen özellikler aşağıdaki gibi değişim göstermiştir. Tohum verimi 131.3-346.6 kg da -1 , biyolojik verim 369.8-971.6 kg da -1 , hasat indeksi %24.3-40.4, saman (kes) verimi 238.4-625.1 kg da -1 , bin dane ağırlığı 113.7-204.0 g, bitkide bakla sayısı 10.4-19.7 adet, baklada tane sayısı 4.40-6.20 adet ve fizyolojik olum gün sayısı 185.6-206.3 gün. Araştırmada tohum verimi, biyolojik verim, hasat indeksi, saman verimi ve bitkide bakla sayısı özellikleri bakımından genotip × yıl interaksiyonu önemli bulunurken (P<0.05), bin dane ağırlığı, baklada tohum sayısı ve fizyolojik olgunlaşma gün sayısı özellikleri bakımından ise önemsiz bulunmuştur (P>0.05). GGE biplot analiz yöntemi ile yapılan analiz sonucuna göre; tüm özellikler birlikte dikkate alındığında, deneme yıllarının istatistiki olarak birbirlerinden farklı olduğu, incelenen sekiz özelliğin ise 3 gruba ayrıldığı, tohum verimi, biyolojik verim, saman verimi, bitkide bakla sayısı ve hasat indeksi özelliklerinin aynı grupta olduğu ve bu özellikler bakımından IFVN 565-SEL 2380 (G2) ve IFVN 567-SEL 2382 (G4) hatlarının daha üstün oldukları belirlenmiştir.