Bildiğimiz turizmin sonu mu? COVID-19’un Türkiye’deki turizm hareketliliğine etkisi

OpenAlex Turkish

2020 yılının başlarında Çin’de ortaya çıkan ve daha sonra dünyanın geneline yayılan COVID-19 küresel salgını ulusal, bölgesel ve küresel ölçekteki birçok hareketliliği (insan, sermaye, mal, ticaret, göç vs.) etkilemiş, ancak bunlar içerisinde en fazla etkilenen ise turizm hareketliliği olmuştur. Turist akışının yasaklanması, ülke sınırlarının kapatılması, uçak seferlerinin durdurulması ve ulusal sınırlar içerisinde bile geçişlere belli bir süre izin verilmemesi, dünyanın birçok ülkesinde turizm hareketliliğini tamamen durma noktasına getirmiştir. Her ne kadar “Yeni Normal Dönem”e geçişle birlikte seyahatlerde kısmi bir artış görülse de, modern insanın alıştığı eski normal dönemin turizm hareketliliğine geri dönüşün zor olduğu, geçmiş yıllarda alışılmış olan turizm faaliyetlerini gerçekleştirmenin mümkün olmadığı, dolayısıyla önümüzdeki dönemde bildiğimiz turizm faaliyetlerinden daha farklı turizm pratiklerinin gelişeceği ve turizm hareketliliğinin de boyutunun, niteliğinin, kapsamının ve görünümünün değişeceği tahmin edilmektedir. Bundan dolayı turizmin değişen bu yeni formunu anlamanın yolu, eski normalin bilindik turizm hareketliliği ile yeni normalin görece kontrollü turizm hareketliliği arasındaki niceliksel ve niteliksel farkları ortaya koymak ve bu değişimin genel görünümüne bakmaktır. Ancak genel görünümü anlamak için hareketin tek yönüne değil, aynı anda milyonlarca insanın köken bölgelerden hedef bölgelere doğru döngüsel akışını incelemek gerekir. Bu çalışmanın amacı, COVID-19’un Türkiye’deki turizm hareketliliğine etkisini hem Türkiye’ye olan turist akışı hem de Türkiye’den yurtdışına olan seyahatler ile birlikte incelemek ve bu hareketliliği turizmin değişen boyutu içerisinde anlamaya çalışmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ve Dünya Bankası’ndan alınan veriler ile Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK)’ndan COVID-19 salgın süreci sonrasında seyahat amaçlı Türkiye’ye gelen ve Türkiye’den yurtdışına gidenlerin verileri kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre, Türkiye’deki turizm hareketliliğinin COVID-19 öncesi ve sonrasının karşılaştırması yapılmış, karşılıklı gerçekleşen hareketliliğin değişen görünümü yorumlanmış ve Türkiye’deki turizm hareketliliğinin değişen bu yeni formu değerlendirilmiştir.