Sürgünden Müderrisliğe: Osmanlı Aydını Arap Edebiyatı Tarihçisi Müderriszâde Mehmed Fehmî’nin Serencamı

Turkish

BBu çalışmada XX. yüzyılın önemli edebiyat tarihçilerinden Osmanlı aydını Bağdatlı Mehmed Fehmî’nin (öl. 1944) hayatı incelenmiştir. Çalışmada, hayatında önemli bir yer edinen ve ilerleyen zamanlarda kendisine hatırı sayılır bir şöhret kazandıran müderrislik vazifesine adım atmasını sağlayan sürgün hadisesi üzerinde özellikle durulmuştur. Söz konusu sürgünden sonra Mehmed Fehmî’nin dönemin başkenti İstanbul’a nasıl geldiği tetkik edilmiş; dönemin yüksek öğretim müessesesi Dârülfünun’daki vazifeye geçişine dikkat çekilmiştir. Bütün bunlar ele alınırken Mehmed Fehmî’nin hayatında yadsınamaz bir önemi haiz edebiyat tarihçiliğine ve bu alandaki görüşlerine de ayrıca atıf yapılmıştır. Bu bağlamda memurluk, sürgün ve edebiyat tarihi müderrisliği şeklinde hareketli bir serüvene sahip Mehmed Fehmî’nin söz konusu serüveninin Osmanlı dönemi Arap edebiyatı tarihinin seyri hakkındaki iddialara cevap teşkil ettiği vurgulanmıştır. Bunun yanında, Mehmed Fehmî’nin hayatının müstakil bir çalışmada ayrıntılı bir şekilde ele alınmasının gerekliliği ve önemi üzerinde durulmuştur.