İZMİR’İN KENT KİMLİĞİNE ETKİSİ BAKIMINDAN KEMERALTI’NA YÖNELİK ALGININ İNCELENMESİ

OpenAlex · English

Bu çalışma, tarihî Kemeraltı Çarşısı’nın İzmir’in kent kimliğine katkılarını, paydaş algıları bakımından sistematik biçimde incelemektedir. Araştırma, esnaflar ve kullanıcılar/ziyaretçiler olmak üzere iki paydaş grubuna odaklanmakta ve yerin anlamını şekillendiren öznel bakış açılarını yakalamak için Q metodolojisini kullanmaktadır. Faktör analizi sonucunda her paydaş grubunda iki ayrı faktör belirlenmiştir. Gruplar arasında, Kemeraltı’nın tarihî sokak dokusu, dinî ve ticari yapıları ile yüz yüze pazar kültürü etrafında ortak bir kimlik çekirdeği ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte belirgin farklılıklar da vardır: Esnaflar ekonomik canlılık, erişilebilirlik, güvenlik ve ticari sürekliliği öne çıkarırken; kullanıcılar özgünlük, okunaklılık, konfor ve kültürel deneyim olanaklarını vurgulamaktadır. Her iki grup, fiziksel yıpranma, parçalı yönetim, alışveriş merkezleriyle rekabet ve altyapı yetersizlikleri gibi kesişen baskıların bölgenin yaşanan kimliğini tehdit ettiğini belirtmektedir. Politika önerileri; koruma odaklı yenileme, kamusal alan ve yönlendirme iyileştirmeleri, kültürel programlama ve gastronomiyle canlandırma, esnaf ve kullanıcıları karar alma süreçlerine kurumsal olarak dahil eden katılımcı yönetişim adımlarını içermektedir. Yöntemsel olarak çalışma, tarihî çarşı bağlamında kent kimliğinin teşhisinde Q metodolojisinin değerini göstermekte; uygulamada ise Kemeraltı’nın yaşayan bir kültürel peyzaj olarak sürdürülebilirliğine yönelik paydaş temelli bir gündem önermektedir.