Ekonomi Politik Yaklaşımında Bir Propaganda Modeli: 9/11 Fahrenheit Filmi Üzerine Bir İnceleme

OpenAlex · Turkish

Medya, tarih boyunca iktidar odakları için kuşatıcı bir güce sahip olan ve egemen ideolojinin yayılması amacıyla kullanılan önemli bir propaganda aracı olmuştur. Propagandanın inşasına ortam hazırlayan süreç ise medyanın mülkiyet ve denetime dayalı yapısı ile ilişkilidir. Medyanın ekonomi politiği bağlamında çalışmada; egemen güçlerin medya aracılığı ile ekonomik, politik, sosyal ve kültürel süreçleri nasıl yönlendirdikleri ele alınmıştır. Diğer yandan Avram Noam Chomsky ve Edward Herman’ın Bir Propaganda Modeli yaklaşımlarına yer verilerek Amerika Birleşik Devletleri (ABD) medyasının mülkiyet ve denetime dayalı yapısal halinin ve işlevsel ilişkilerinin açıklanması amaçlanmaktadır. Ayrıca halkın rızasını almada iktidar odaklı medyanın manipülatif rolünün ve etkilerinin ortaya konulması çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, araştırma bölümünde Norman Fairclough’un Eleştirel Söylem Analizi yöntemine göre bir Michael Moore yapımı olan 9/11 Fahrenheit filmi Propaganda Modelinin süzgeçleri ile ilişkilendirilerek analiz edilmiştir. Analiz doğrultusunda propagandanın hangi söylemler çerçevesinde gerçekleştiği ortaya konulmuştur. Buna göre filmde özgür ve demokratik gösterilen ABD medyasının sansüre maruz kaldığı ve güdümlü bir yayın politikasına sahip, kar ilişkileri doğrultusunda hareket ettiği anlaşılmaktadır. Araştırmanın “11 Eylül sonrası gelişen süreçte ABD medyası ticari kaygıları nedeniyle Bir Propaganda Modeli süzgeçlerine göre iktidar odaklı içerik üretmiştir” ve “11 Eylül’ü kendi lehine çevirecek şekilde kurgulanmasını sağlayan Bush iktidarı, Irak işgali için rızanın üretiminde propaganda modellerini aktif biçimde kullanmıştır” şeklindeki hipotezleri doğrulanmıştır.