Osip Senkovski’nin Türk Çingenesi Ve Konstantin Leontyev’in Pembe Hikayeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Turkish

Farklı dönemlerde çeşitli amaçlarla Osmanlı’yı ziyaret eden Rus gezginler arasında iki isim ayrı bir önem taşımaktadır. Bunların birincisi doğu bilimci, hayatını Doğu’ya, bilhassa Osmanlı araştırmalarına adamış bir bilim insanı, yazar ve gazeteci Osip İvanoviç Senkovski (1800-1858) iken diğeri ise görevi gereği Osmanlı’da uzun yıllar yaşamış ve Osmanlı ile ilgili çok edebi eser ortaya koymuş Rus filozof ve yazar Konstantin Leontyev (1831-1891)’dir. Karşılaştırmalı edebiyat bilimi kapsamında ele alınan bu çalışmada ortak konu ve benzer motifleri işleyen iki eser Senkovski'nin Türk Çingenesi (Турецкая цыганка) ve Konstantin Leontyev'in Pembe (Пембе) adlı hikâyeleri ele alınmıştır. Senkovski, Türk Çingenesi hikâyesini 1834 yılında yazmış ve 1835 yılında editörlüğünü yürüttüğü Biblioteka dlya çteniya (Библиотека для чтения) adlı aylık dergide yayımlamıştır. Bu hikâye ile karşılaştırılmak istenen Leontyev'in Pembe adlı hikâyesi ise ilk defa 1864 yılında Russkiy Vestnik (Русский вестник) dergisinde yayımlanmıştır. Türk Çingenesi ile Pembe adlı eserlerde metne bağlı inceleme yöntemi kullanılarak ortak konu ve motifler dikkate alınıp, hikâyelerin benzer ve farklı yönleri tespit edilecektir. Aynı zamanda söz konusu edebi metinlere yansımış Osmanlı toplumu, Balkan halklarının yaşantısı, Çingenelerin toplumdaki konumu gibi konular da ele alınacaktır.