II. Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin İaşe Tedbirleri: İhtikârla Mücadele

Turkish

II. Dünya Savaşı döneminde, savaşa girme ihtimalini göz önünde bulunduran Türkiye,hem uygulanan metotlar, hem de az gelişmişliğin tabii neticesi olarak ağır koşullarla karşıkarşıya kaldı. II. Dünya Savaşı’nın başlamasını müteakip Türkiye’yi her an tehdit eden harpvaziyetiyle karşı karşıya kalma durumu ve ithalat imkânlarının daralmasıyla birliktegereksinimlerin iç pazardan tedarik edilmesi zorunluluğu, iktisadın tüm kademelerinde yenibir devlet müdahalesini beraberinde getirdi. Tabii bu müdahalenin boyutu, Türkiye’ninekonomik gelişmişlik seviyesi ile doğru orantılı bir şekilde gelişti. Savaş yıllarında, iki farklıekonomi politikasının uygulandığı görülmektedir. 1939-1942 yılları arasında iş başındabulunan Refik Saydam Hükümeti, sıkı ekonomik tedbirlere başvururken, 1942-1945yıllarındaki Şükrü Saraçoğlu Hükümeti ise fiyatları gevşetme yoluna gitti. Savaş dönemiboyunca gerek Saydam ve gerekse Saraçoğlu hükümetlerinin, ihtikârla mücadele hususundavücuda getirdikleri murakabe sistemi, donanım eksikliği ve organizasyonlardaki bozukluklarsebebiyle büyük oranda ölçüsüz bir şekilde yürütüldü. Üretim yerine, sorunları hafifletmeyoluna gidilmesi, sorunları tamamıyla çözmeye yetmedi