Kur’ân’da L-‘A-B Kökünün Semantik Analizi

Turkish

Arapça lügatlerde l-‘a-b kökünün biri “oyun” anlamında el-la‘ibu diğeri de “ağız suyu/salya” manasına gelen el-lu‘âbu olmak üzere iki temel anlamı mevcuttur. Tarihî süreç içerisinde zikredilen kök anlamlardan birçok sözcük türemiş ve farklı manalar kazanmıştır. Bu makalede semantik metot takip edilerek l-‘a-b kökü ve türevlerinin semantik analizi yapılmıştır. Önce bu kök ve müştaklarının etimolojik tahlili yapılarak anlamları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bundan sonraki aşamada l-‘a-b kökü ve müştaklarının semantik açıdan anlam örgüsünü belirleyebilmek gayesiyle bu kökle yakın anlamlılık ve zıt anlamlılık ilişkisine sahip olan kelimelere yer verilerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Kelimelerin “esas mana”larının yanında bulundukları münasebet sisteminden doğan “izâfî mana”ları da vardır. O yüzden bahsi geçen kök ve müştaklarının Kur’ân’daki kullanımlarına yer verilerek bulundukları siyak içerisinde kazandıkları izafî manaları belirlenmeye çalışılmıştır. Son olarak l-‘a-b kökü ve türevleri ile semantik açıdan yakın anlamlılık ilişkisine sahip olan kelimelerin Kur’ân’daki kullanım biçimlerine yer verilerek lügatlerdeki anlamlarıyla âyetlerdeki anlamları arasındaki farklılıklara ve benzerliklere temas edilmiştir.