Kültürel Boyutların Aracılık Rolüyle Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Lojistik Performans İlişkisi: Davranışsal ve Kurumsal Bir Yaklaşım

Turkish

Bu çalışma, 2012–2021 yılları arasında 29 ülkeyi kapsayan örneklem üzerinden, yenilenebilir enerji tüketimi ile lojistik performans arasındaki mikroiktisadi ilişkiye kültürel boyutların aracılık etkisini incelemektedir. Analizde, Hofstede’in kültürel boyutlar teorisi ile Gelfand’ın sıkılık-esneklik (tightness-looseness) yapısal kültür modeli temel alınmış; bu çerçevede davranışsal ve kurumsallaşmış kültürel özelliklerin enerji dönüşüm süreçlerinin lojistik verimliliği üzerindeki koşullayıcı etkileri Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) ile test edilmiştir. Yeşil lojistik literatüründeki genel beklentilerin aksine, bulgular yenilenebilir enerji tüketiminin lojistik performans üzerinde anlamlı ve negatif bir doğrudan etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu durum, enerji dönüşümünün erken aşamalarında karşılaşılan geçişsel sürtünmelere ve operasyonel verimsizliklere işaret etmektedir. Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu, kültürün güç mesafesi boyutunun negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir aracılık etkisine sahip olmasıdır. Bu bulgu, hiyerarşik örgüt kültürlerinin yenilenebilir enerjinin lojistik zincirlerine entegrasyonunu yavaşlattığını vurgulamaktadır. Buna karşılık, toplulukçuluk (collectivism) eğilimleri ve kültürel esneklik taşıyan yapıların pozitif aracılık etkileri, yeşil geçiş süreçlerinde davranışsal yakınsama ve kurumsal uyum kapasitesinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, kültürel asimetrilerin mikro düzeyde koordinasyon maliyetlerini, stratejik ataleti ve yeniliklerin benimsenmesini nasıl şekillendirdiğine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Bulgular, kültürün üretim fonksiyonunun geleneksel girdileri dışında, örgütsel yapılar ve bilgi işlem kapasitesi üzerinden üretim etkinliğini belirleyen gizli üretim faktörü (latent input) olarak düşünülmesini önermektedir. Bu çalışma, davranışsal iktisat, kurumsal kültür kuramları ve mikro düzeyde sürdürülebilirlik dinamiklerinin modellenmesi konularında disiplinlerarası bir akademik katkı sunmaktadır