Emek Verimliliğindeki Artış Ücretlere Yansıyor mu? Seçili Ülkeler İçin Panel Veri Analizi

Turkish

Ana akım iktisat teorisinde kâr maksimizasyonu hedefleyen firma, emeğin marjinal ürün değerinin ücrete eşit olduğu düzeye kadar işçi talep eder. Bu düzeye kadar her ilave işçi kendisine ödenen ücretten daha fazla getiriye yol açar. Buradan hareketle işçiye ödenen ücretin emeğin marjinal verimliliğine eşit olduğu düzeyde gerçekleştiği kabul edilir. Bu çalışmanın amacı ücretler ve verimlilik arasında iddia edildiği gibi bir ilişkinin olup olmadığını analiz etmektir. Bu amaçla ILO (2025) tarafından açıklanan emek verimliliği en yüksek on ülke içerisinden analizde kullanılan verileri mevcut olan yedi ülke (Avusturya, Belçika, Danimarka, İrlanda, Lüksemburg, Hollanda ve Norveç) için panel veri analizi yapılmıştır. 1996-2022 yılları arasını kapsayan analizde ortalama ücret ile emek verimliliği, yerel para birimi ile gayri safi yurtiçi hasıla, toplam faktör verimliliği, çoklu faktör verimliliği ve malzeme verimliliği arasındaki ilişki ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada emek verimliliği ve ücret arasındaki ilişkinin uzun dönemde yönünü belirlemek adına LP2 ve LP3 de bağımsız değişkenler olarak modele eklenmiştir. Analiz sonucunda emek verimliliği ve ortalama ücret arasında pozitif; emek verimliliğinin karesi, toplam faktör verimliliği, çoklu faktör verimliliği, malzeme verimliliği ve yerel para birimiyle GSYİH ile ortalama ücret arasında ise negatif korelasyon bulunmuştur. Çalışma sonuçlarına göre verimlilik artışlarının ücretlere yansımadığı görülmüş ve elde edilen sonuçlardan hareketle politika önerileri yapılmıştır.