Aristoteles’in Retoriği Üzerine Bir İnceleme: Retoriğin Ne Olduğu ve Ona Kimin, Niçin İhtiyaç Duyduğu

Turkish

Retoriğin ne olduğuna ve ona kimin, niçin ihtiyaç duyduğuna dair tartışmalar felsefe tarihinin dikkate değer meseleleridir. Aristoteles’ten önceki düşünürler retoriği, yalnızca duygularını harekete geçirmek suretiyle dinleyiciyi manipüle etmeye yarayan bir konuşma biçimi olarak görürler iken Aristoteles ise onu, ikna edimiyle bir şekilde ilgili her bir bireyin ihtiyaç duyduğu bir sanat olarak yapılandırmaktadır. Konuşmacı, konu ve dinleyici olmak üzere üç unsurdan ve konuşmacının karakteri, akıl yürütme ve dinleyicinin duygu durumu olmak üzere üç ikna tarzından oluşan bu yapılandırmada akıl yürütmenin merkezi bir konumda olması Aristoteles’in yaptığı şeyin özgünlüğünü belirgin bir şekilde ortaya çıkarmaktadır. İnsanın ilgilendiği neredeyse her konu veya mesele bir şekilde ikna ile ilişkilidir. Aristoteles’in yapılandırdığı haliyle retorik sanatı makul gerekçelerle iknayı amaçladığına göre, her bir birey gerek birilerini ikna edebilmek gerekse kendisine yönelik manipülatif konuşmalardan korunabilmek için bu sanata bir şekilde ihtiyaç duymaktadır.