Arazi Kullanımının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Haritalanması ve Analizi Van Şehri Örneği

OpenAlex · Turkish

Bu çalışmada, Van merkez ilçeleri ve bunların şehir merkezi ile yakın çevresinin alındığı arazi kullanım durumunun analizi amaçlanmıştır. Çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Corin haritalarının manuel çizimi ve sayısallaştırma yöntemiyle bazı haritalar oluşturulurken, diğer bazı haritalar ise uzaktan algılama ve kontrollü sınıflandırma metoduyla yapılmıştır. Van şehrinin ekonomik, sosyal ve kültürel yönleriyle gelişmesi ilin kırsal yerleşmelerinden ve çevre illerden göç almasına neden olmuştur. Bu durum arazi kullanımını etkilemiştir. Şehirde, 1990, 2010 ve 2024 yıllarındaki arazi kullanımında değişme olduğu görülmüş ve en önemli değişimin tarım arazileri, çıplak alan ve yerleşme alanlarında olduğu gözlemlenmiştir. 1990 yılında şehir merkezinde tarım alanı (%72), yerleşim alanı (%11) iken 2024 yılında tarım alanı (%62)’ye düşmüş, yerleşim alanı ise (%27)’ye yükselmiştir. Yerleşmelerin daha çok ovada kurulması tarımsal arazilerin yok olmasına neden olmakta ve yapılaşmaya uygun olmayan ovada depremden kaynaklı riskleri arttırmaktadır. 2011 yılında yaşanan Van Depremi’nden sonra yeni yerleşim yerleri TOKİ konut uygulamalarıyla daha çok çıplak alan niteliğinde olan ve daha sağlam olan arazilere kaydırılmıştır. Ancak depremin unutulmasıyla birlikte tekrar ovadaki tarım arazileri üzerinde yapılaşma hız kazanmıştır. Bu araştırma arazi kullanımında yaşanan birtakım sorunların irdelenmesi ve yapılaşmaya uygun olmayan arazilerin amacı dışında kullanılmasının gelecekte sorunları daha da büyütebileceğinin vurgulanması bakımından önemlidir.