Ulrich Beck’in Risk Toplumu Kuramını Göç ve Göçmenlik Üzerinden Yeniden Okumak

OpenAlex English

Moderniteyi bir yenilenme süreci olarak gören Ulrich Beck, benzersiz kavram ve kavram dizgileri ile çağdaş sosyal bilimciler arasında öne çıkar. Ona göre, modernlik sürekli değişim geçirdiğinden risk toplumuna dönüşmüştür. Beck, modernleşmeyi iki türe ayırır: “basit modernleşme” ve “refleksif modernleşme”. Onun, Anthony Giddens ile birlikte geliştirdiği “refleksif modernleşme” terimi, modernliğin teknoloji odaklı siyasi ve ekonomik riskler nedeniyle anlamını nasıl yitirdiğini açıklar. Refleksif modernite, risk toplumunda bilginin yayılmasıyla “üretilmiş belirsizlik” yaratır ve bilimsel uzmanlık, giderek geçmişteki bilimsel uygulamaların sonuçlarının yönetilmesiyle ilişkilendirilir. Beck’in Risk Toplumu teorisi, modernitenin kendisinin yeni küresel riskler ürettiğini ve klasik sanayi çağından bu yana büyük bir yapısal değişim geçirdiğini vurgulamaktadır. Bu dönüşüm içinde, göç büyük ölçüde göz ardı edilmekte ve ikincil bir sonuç olarak ele alınmaktadır. Ancak, göç ve göçmen olmak — hem riskin kurbanları hem de üreticileri olarak — güvenlik, kimlik ve aidiyet gibi siyasi kavramların yeniden düşünülmesini zorunlu kılmaktadır. Beck'in risklerin “sınıfsız” ve “evrensel” olduğu iddiası, ırkçı sınır rejimleri, sosyal dışlanma ve göçmen karşıtı söylemler göz önüne alındığında eleştiriye maruz kalmaktadır. Modern sınır politikaları, göçmenleri risk nesnesi olarak kurgularken, iklim değişikliği, savaş ve yoksulluk gibi göçmenlerin karşılaştığı riskleri gizlemektedir. Sonuç olarak, Beck'in çerçevesi günümüzün göç dinamiklerini anlamak açısından yeniden düşünülmeli ve göç sadece riskin bir sonucu olarak değil, aynı zamanda riskin üretildiği, dağıtıldığı ve yönetildiği küresel sistemlerin bir yansıması olarak da okunmalıdır.