Sermaye Yapısının İşletmeye Özgü Belirleyicileri: Türk İmalat Sanayi Alt Sektörleri Üzerine Bir Uygulama

OpenAlex Turkish

Bu araştırmanın temel amacı, Türk imalat sanayi alt sektörlerinde sermaye yapısını belirleyen işletmeye özgü değişkenlerin etkilerini analiz etmektir. Bu kapsamda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan sektör bilançoları kullanılarak, imalat sektöründe faaliyet gösteren 22 alt sektörün 2009-2023 dönemine ait panel veri seti oluşturulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda, panel eşbütünleşme ilişkilerinin varlığını test etmek amacıyla Durbin-Hausman panel eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Ayrıca, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini ortaya koymak amacıyla Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) tarafından geliştirilen panel nedensellik testi tercih edilmiştir. Sermaye yapısını temsilen kaldıraç oranı bağımlı değişken olarak belirlenmiş; işletme büyüklüğü, kârlılık, sabit varlıkların payı, likidite düzeyi ve efektif vergi oranı ise bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre, likidite düzeyi ve sabit varlıkların payı kaldıraç oranını negatif yönde etkilerken, işletme büyüklüğü kaldıraç üzerinde pozitif ve anlamlı bir etki göstermektedir. Kârlılık ve efektif vergi oranının ise sektörel bazda farklı etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Emirmahmutoğlu ve Köse nedensellik testinden elde edilen bulgulara göre, kısa vadede kaldıraç oranı ile bağımsız değişkenler arasında çift yönlü nedensel ilişkiler saptanmıştır. Bu bulgular, finansal hiyerarşi teorisi, dengeleme teorisi ve temsilcilik maliyeti teorisi gibi klasik sermaye yapısı yaklaşımlarını desteklemektedir. Çalışma sonuçları, Türk imalat sanayisi özelinde işletme yöneticilerine ve politika yapıcılara sektörel farkları dikkate alan finansal stratejiler geliştirmeleri yönünde önemli ipuçları sunmaktadır.