Factors Affecting the Stress Levels and Quality of Life of Infertile Couples, and Womens Self-Efficacy and Readiness for Fertility: A Descriptive and Cross-Sectional Study

English (OpenAlex)

Amaç: Bu çalışmada, infertilite kliniğine başvuran çiftlerin stres seviyesi ve yaşam kalitesi ile infertil kadınların öz yeterliği, fertiliteye hazır oluşluğu ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yürütülen bu çalışma, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Aile Planlaması İnfertilite Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde Mart-Aralık 2021 tarihleri arasında 188 infertil çiftle yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında Kadın ve Erkek Tanıtıcı Soru Formu, İnfertilite Stres Ölçeği, İnfertilite Öz Yeterlilik Ölçeği-Kısa Formu, Fertilite Hazıroluşluk Ölçeği ve Fertilite İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Kadınların bireysel stres seviyelerinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir [kadınlar: ortanca 3,0, çeyrekler arası genişlik [inter quantile range (IQR)]: 7,0; erkekler: ortanca 3,0, IQR: 6)]. Ayrıca, kadınların duygusal alandaki yaşam kalitesinin erkeklere kıyasla daha düşük olduğu (kadınlar: 72,9±20,7; erkekler: 75,2±19,7), buna karşın zihin-beden alanındaki yaşam kalitelerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır (kadınlar: 80,1±20,5; erkekler: 73,9±12,0). Yaşı 35 ve üzerinde olan kadınların öz yeterlilikleri yüksekken, daha önce yardımcı üreme tedavisi almış olanların stres seviyeleri yüksek, fertilite hazır oluşlukları ve yaşam kaliteleri istatistiksel olarak düşük bulunmuştur. Üç yıl ve daha uzun süredir çocuk isteyen kadınların ve ilçede yaşayan erkeklerin stres seviyeleri diğer gruplara göre istatistiksel anlamlı olarak yüksektir. İnfertilite öz yeterlilik algısı 3 yıl ve daha uzun süredir çocuk isteyen kadınlarda yüksek saptanmıştır. Sonuç: Geçmiş tedavi deneyimi ve çocuk isteme süresinin uzamasının kadınları psikolojik olarak etkilediği, kadınların erkeklerden daha çok duygusal zorlanma yaşadığı belirlenen bu çalışmada, sağlık çalışanlarının infertil çiftlere bakım verirken çiftlerde stres seviyesi, yaşam kalitesi, kadınlarda öz yeterlilik ve fertilite hazır oluşluğun değerlendirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.