DEPREMLERİN NÜFUSUN MEKÂNSAL DAĞILIMINA ETKİSİ: KAHRAMANMARAŞ İLİ ÖRNEĞİ

OpenAlex · English

Depremler yıkıcı etkileri nedeniyle kısa sürede toplum düzenini derinden etkileyen doğal afetlerden biridir.Yerleşmeler ve demografileri de toplum düzeninin makro düzeydeki temel öğelerinden ikisidir.Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin, ilin nüfusunun mekânsal dağılımı üzerindeki etkilerini mahalle ölçeğinde, coğrafi bakış açısıyla analiz etmektedir.Depremler, il sınırları içinde yer alan Nurhak-Göksun arasındaki Çardak Fayı ile Doğu Anadolu Fay Zonu'nun Gölbaşı-Türkoğlu (Pazarcık) segmenti üzerinde gerçekleşmiş ve bu bölgelerde yüksek düzeyde hasara neden olmuştur.Hasar tespit verilerine göre yıkılmış, acil yıktırılacak ve ağır/orta hasarlı binalar özellikle bu fay hatlarının geçtiği mahallelerde yoğunlaşmıştır.Çalışmada, TÜİK'ten temin edilen 2014-2023 dönemi mahalle bazlı nüfus verileri, e-Devlet üzerinden elde edilen hasar tespit bilgileri ve AFAD'dan sağlanan geçici barınma merkezi (konteyner kent) nüfus verileri birlikte değerlendirilmiş; Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile haritalandırılarak mekânsal örüntüler ortaya konmuştur.Nüfus değişimlerinin istatistiksel anlamlılık testleri, nüfus hareketliliği ile ilişkili faktörleri belirlemek için korelasyon analizi gibi istatistiksel yöntemler uygulanmıştır.Bulgular, depremlerin neden olduğu nüfus hareketlerinin rastlantısal değil, afet öncesi dönemde mevcut olan yapısal ve sosyal kırılganlıkların kaçınılmaz bir sonucu olduğunu ortaya koymaktadır.Bu yönüyle 1 Bu çalışmada; "2020 TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri"nin 8. maddesinde belirtilen araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur.