Osmanlıcılık Denemesi ve Modern Ulus Kimliği Üzerine Yansımalar

DergiPark Turkish

Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde devletin dağılmasını engelleme amacı taşıyan ve dönemin entelektüel çevreleri ile karar alıcıları tarafından geliştirilen üç temel ideolojik yönelim olarak öne çıkmaktadır. Bu ideolojiler, savunucularının entelektüel birikimleri doğrultusunda şekillenmiş ve bu birikimlerin etkisiyle destek bulmuştur. Söz konusu ideolojik akımlar arasında Osmanlıcılık, dikkat çeken bir düşünsel yönelim olarak öne çıkmaktadır. Osmanlıcılığı savunanlar, herhangi bir kurumsal ya da yapısal temel oluşturmadan, Osmanlı topraklarında yaşayan tüm bireylerin etnik, dini ya da kültürel farklılıklarını gözardı ederek kendilerini “Osmanlı” kimliğiyle tanımlayacaklarını varsaymışlardır. Bu çalışma, Osmanlıcılık düşünsel akımını ayrıntılı biçimde ele almayı amaçlamakta ve şu sorulara yanıt aramaktadır: Osmanlı kimliğinin inşası için gerekli ortam ve olanaklar sağlanmış mıdır? “Osmanlı” bir kimlik midir? Osmanlı kimliği, ulusal kimlik tanımıyla örtüşmekte midir?

DergiPark English

Ottomanism, Islamism, and Turkism emerged as three principal ideological orientations developed by the intellectual circles and decision-makers of the late Ottoman Empire in an attempt to prevent the disintegration of the state. These ideologies were shaped by the intellectual backgrounds of their proponents and gained support accordingly. Among these ideological movements, Ottomanism stands out as a particularly noteworthy intellectual orientation. Advocates of Ottomanism assumed—without establishing any institutional or structural foundation—that all individuals living within the Ottoman territories would identify themselves as “Ottoman,” disregarding their ethnic, religious, or cultural differences. This study aims to examine the intellectual trajectory of Ottomanism in detail and seeks to answer the following questions: Were the necessary conditions and opportunities provided for the construction of an Ottoman identity? Can “Ottoman” be considered a form of identity? Does the concept of Ottoman identity correspond with the definition of a national identity?