“Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Müdafiden Yararlanma Hakkı ( m. 6/3-c)"

Turkish

Müdafi, adil yargılanmanın temelini oluşturan, savunma hakkının hayata geçirilmesinde önemli bir rol oynayan bağımsız bir süjedir. Müdafi olmadan sanık olmaz kuralı temel prensiplerdendir. Müdafi, şüpheli ve sanığın yararına olacak şekilde maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına hizmet etmektedir. Adil yargılanma hakkı ancak kişinin yargılamaya etkin bir şekilde katılması ile korunabilecek ve gerçekleştirilebilecektir. Müdafiden yararlanma hakkına gerek duyulması, savunma hakkının ceza yargılamasındaki öneminden kaynaklıdır. Müdafiden yararlanma hakkı, hem savunmanın etkili bir şekilde yapılmasını sağlamakta hem de adil bir ceza muhakemesi bakımından önemli olan silahların eşitliği ilkesinin uygulanmasını sağlamaktadır. Ayrıca şüpheli veya sanığın yargılama sürecinde kendini güvende hissetmesi, şüpheli veya sanığın hukuki bilgi eksikliğinin giderilmesi, şüpheli veya sanık konumunda olan kişide uyandırdığı olumsuz psikolojini giderilmesi ve delillere ve dosya içeriklerine ulaşılmada kolaylık savunmanın müdafi aracılığıyla yapılmasını gerekli kılan nedenlerdendir. Müdafinin yargılama sürecindeki bu etkinliği ve gerekliliği müdafiden yararlanma hakkının hem anayasal metinlerde hem de uluslararası metinlerde de düzenlenme gerekçesidir. Bu çerçevede Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 6/3-c’de müdafiden yararlanma hakkı düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemeye göre, sanık kendini bizzat savunma, kendi seçeceği bir avukat atama veya mali imkanları yetersiz ve isnat edilen suçun ağırlığı, davanın karmaşık yapısı ile sanığı kişisel durumu dikkate alınarak adaletin selametinin gerektirmesi halinde ücretsiz müdafiden yaralanma hakkına sahiptir.