Enerji Verimliliğinin Belirleyicileri: Türkiye Örneği

OpenAlex Turkish

Bu çalışmada Türkiye’nin enerji verimliliğinin belirleyicileri TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution), Tobit model ve yapay sinir ağları (YSA) algoritması yöntemleri birlikte kullanılarak incelenmiştir. Çalışma TOPSIS enerji verimlilik skorlarının hesaplanması ve yapay sinir ağları ve Tobit modelleriyle tahmin olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada karbon emisyonu, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH), yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji tüketimi, işgücü miktarı ve sermaye stoku değişkenleri kullanılarak Türkiye’nin 1960-2013 dönemine ait yıllık enerji etkinlik skorları hesaplanmıştır. Sonraki aşamada TOPSIS yöntemiyle elde edilen etkinlik skorları YSA ve Tobit modellerinde bağımlı değişken olarak kullanılırken, karbon emisyonu, GSYİH, yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji tüketimi, işgücü miktarı, sermaye stoku-işgücü oranı, kriz yıllarını temsil eden kukla değişkenler, doğrusal trend ve trendin karesi bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda YSA algoritmasının tahmini değerleri ile TOPSIS enerji verimlilik skorları arasındaki korelasyon katsayısı 0.998 olarak gerçekleşmiştir.