A Model Proposal for Stigma In Type 1 Diabetes: Roy Adaptation Model

Turkish

Tip 1 Diyabet, bireyleri hem fizyolojik hem de psikososyal boyutta etkileyen kronik bir hastalıktır. Son yıllarda Tip 1 Diyabet ile ilgili dikkat çeken psikososyal sorunlardan bir tanesi de damgalamadır. Tip Damgalamanın nedenleri ve sonuçlarının, damgalamaya adaptasyonu etkileyen bir uyaran oldukları düşünülmektedir. Bu uyaranlar karşısında bireyler baş etme mekanizmalarını kullanmaktadır. Tip 1 Diyabette damgalama bireylerin metabolik kontrolün kötüleşmesine, benlik kavramında rahatsızlığa, okul, iş ve aile yaşamındaki değişikliklere ve sosyal ilişkilerde bozulmaya neden olmaktadır. Uyaranlar ile baş etmeye çalışırken ortaya çıkan davranışlar bireyin fizyolojik, benlik kavramı, rol fonksiyonu ve karşılıklı bağlılık alanlarında görülmektedir. Bu davranışlar bireyin damgalamaya adaptasyon sürecine göre değişiklik göstermektedir. Etkili ve adaptif davranışlar damgalamaya uyumu sağlar. Tip diyabette damgalama ve roy adaptasyon modelinin alanlarındaki benzerlik olduğu görülmektedir. Bu noktada, hemşirelerin, bireylerin deneyimledikleri damgalamaya adaptasyon sürecinde Roy Adaptasyon Modelini doğrultusunda hemşirelik bakımı gerçekleştirebilecekleri düşünülmüştür. Bu özden hareketle, Tip 1 Diyabette damgalama Roy Adaptasyon Modeli doğrultusunda ele alınmıştır.