Modern Dönemde Aileyi Korumaya Yönelik Bir Tedbir Olarak Talâk Fetvalarındaki Değişim

Turkish

Aile, toplumun en temel yapı taşıdır. Bu anlayışın bir sonucu olarak, neslin ve ailenin korunması İslâm’ın gerçekleştirmeyi hedeflediği beş temel esastan (zarûriyyât-ı hamse) biri kabul edilmiştir. Bu çalışma, aileyi korumaya yönelik bir tedbir olarak modern dönemde değişen veya değişmesi teklif edilen talâk fetvalarını incelemektedir. Söz konusu değişimi ortaya koymak amacıyla 1917 tarihli Osmanlı Hukûk-ı Âile Kararnâmesi, Din İşleri Yüksek Kurulu karar ve fetvaları ile çağdaş İslâm hukukçularının görüşleri değerlendirilmiştir. Bu çerçevede; erkeğin talâk hakkının mahkemeye devri, hâkim huzurunda kullanılmasının şart koşulması, boşamaya şahit tutulmasının gerekliliği ve boşamanın tescilinin zorunlu kabul edilmesine dair öneriler ele alınmıştır. Ayrıca, aynı mecliste gerçekleştirilen üç talâkın, öfke, sarhoşluk, ciddiyetsizlik ve ikrah hâllerindeki boşamaların ve talâkın şarta bağlanmasının hükmü tartışılmıştır. İslâm hukukçularının büyük çoğunluğu, kati nas ve icmâ ile belirlenmemiş meselelerde ailenin ve neslin korunması ilkesinden hareket ederek farklı ictihadlar arasında en uygun olanı tercih etmişlerdir. Ne var ki, talâk hakkının mahkemeye devri gibi sarih nas ve icmâa aykırı görülen öneriler, sınırlı destek bulmuştur.