Folklorizm, Fakelore, İcat Edilmiş Gelenek ve Reklam

Turkish

Günümüz dünyasında hızlı bir değişim yaşanmaktadır. Bu değişim birçok bilim dalının inceleme/araştırma alanını yeniden belirlemektedir. Yaşanan değişimlerden etkilenen ve kendisini yeni dünyaya uyumlu hâle getirmeye çalışan bilim dallarından biri de halk bilimidir. Halk bilimi geçmişin malzemelerinin meydana getirdiği geleneklere dayanır. Her yenilik insanları gelenekler üzerinde yeniden düşünmeye zorlar. Halk bilimciler arasında hızlı dönüşüm sürecinin halk biliminin çalışma alanını daralttığı düşüncesi tartışılmaktadır. Bu endişe bazı araştırmacılar tarafından halk bilimi için bir tehdit olarak algılanmaktadır. Halk bilimi ürünlerinin yeni bağlamlarda geleneksel yapılarından farklı biçimde üretimi/kullanımı çeşitli kavramlarla adlandırılmaktadır. “Folklorizm”, “fakelore” ve “geleneğin icadı” kavramları halk biliminin geçirdiği yenilikleri ifade etmekte yaygın olarak kullanılan kavramlardandır. Bu kavramlar, halk biliminin doğal süreci dışında belli kitleler tarafından bilinçli biçimde üretilen ürünlerini tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu durum bazı araştırmacılar tarafından olumsuz biçimde değerlendirilirken bazıları tarafından halk biliminin yaşamını sağlayıcı bir güç olarak görülmektedir. Reklam ile kültür arasında güçlü bir ilişki vardır. Reklamcılık geleneksel kültürün sembol ve değerlerinin yeniden yaratılarak kullanıldığı alanlardan biridir. Çalışmamızda folklorizm, fakelore ve geleneğin icadı kavramları çerçevesinde reklamlar incelenmiştir. Reklamlarda sürekli üretilen yeni anlamların bu kavramlara göre bir değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmada geleneksel ürünlerin reklam aracılığıyla farklı bağlamlarda yeniden inşa edilmesinin folklorizm, fakelore veya icat edilmiş gelenek olarak adlandırılabileceği sonucuna varılmıştır. Geleneğin reklamlarda kullanımı bir manipülasyon değildir, aksine halk bilimini yeniden yapılandırmakta/yaratmaktadır. Böylece halk bilimi yaşanılan zamanın/mekânın ihtiyaçlarına uygun hale getirilmektedir.