Kan ve Kan Ürünlerinin Kullanımında İsraf ve Maliyetler Üzerine Tanımlayıcı-Kesitsel Bir Çalışma

English (OpenAlex)

Amaç: Bu çalışmada, bir üniversite hastanesinde israf olan kan ve kan ürünlerinin miktarını, israf nedenlerini ve israfın maliyetini ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma retrospektif türde kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini bir üniversite hastanesinde 1 Ocak 2020-31 Aralık 2021 tarihleri arasında israf olan kan ve kan ürünleri oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem seçimine gidilmeyerek, evrenin tamamı değerlendirmeye alınmıştır. Verilerin analizinde PivotTable raporlarından ve tanımlayıcı istatistiklerden faydalanılmıştır. Bulgular: Çalışmada kan ve kan ürünlerinin %0,8'nin israf olduğu bulunmuştur. İsraf oranı en yüksek bileşenlerin taze donmuş plazma (%52,6) ve eritrosit süspansiyonu (%31,2) olduğu tespit edilmiştir. En önemli önlenemez israf nedenini klinik gereklilik nedeniyle istemi yapılan ancak kullanılmayan kan ve kan ürünleri (%36,7) oluştururken, önlenebilir israf nedenlerinin çoğunluğunu son kullanım tarihi geçmiş ürünlerin (%23,7) oluşturduğu görülmüştür. Çalışmada toplam israf maliyetinin 43.530,890₺ olduğu ve bu maliyetin 23.632,76₺'sinin önlenebilir nitelik taşıdığı bulunmuştur. Sonuç: Çalışmada en fazla taze donmuş plazma ve eritrosit süspansiyonu israfı yaşandığı, en önemli israf nedenlerinin klinik gereklilik nedeniyle hazırlanan ancak kullanılmayan kan ürünleri kaynaklı olduğu saptanmıştır. Çalışmada, kan ve kan ürünleri israf maliyetinin ciddi bir boyutta olduğu ve bu maliyetin büyük bir kısmının önlenebilir nitelik taşıdığı saptanmıştır. Değerli bir kaynak olan kanın klinik kullanımının doğru bir şekilde değerlendirilmesi, ulusal transfüzyon güvenliği politikalarına uyum sağlanması ve israfının en aza indirilmesi için süreçlerin iyi yönetilmesi önemlidir.