REKLAMLARDA MÜZİK KULLANIMI: LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

English (OpenAlex)

Bu çalışmanın temel amacı, reklam müziği kavramını konu alan araştırmaların analiz edilmesi, konunun özellikleri ile bulguların değerlendirilmesidir. Türkçe literatürde reklam müziği kapsamında bibliyometrik bir araştırmaya rastlanmamıştır. Çalışma kapsamında Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ) taranmış ve başlıklarında “reklam” ve “müzik” sözcükleri yer alan tüm tezler, araştırmaya dahil edilmiştir. Ana bilim dalı ya da tarih bakımından herhangi bir sınırlama yapılmamıştır. Bu kapsamda, 1986–2025 yılları arasında 30 tez tespit edilmiştir. Araştırma kapsamındaki tezler; konularına, yıllarına, yazıldıkları üniversitelere, ana bilim dallarına, türlerine, dillerine, araştırma yöntemlerine, veri toplama tekniklerine ve sonuç temalarına göre değerlendirilmiştir. Bulgulara göre konunun, sadece reklam, pazarlama ve işletme alanlarında değil; müzik ana bilim ve ana sanat dallarında yazılmış tezlerde de çalışıldığı görülmüştür. Tezlerde en sık çalışılan konular ise reklamlarda popüler müziklerin kullanımı ve reklam müziklerinin hatırlanmaya etkisidir. Sonuç temalarına göre ise, reklam müzikleri, reklamın hatırlanırlığını artırmakta, hedef kitleye uygun biçimde tasarlandığında daha etkili olmakta ve ürün satışlarını artırmaktadır. Ayrıca, reklam müziğinin etkisi hedef kitlenin demografik özelliklerine göre farklılık göstermektedir ve söz-müzik uyumu önemlidir. Sonuç olarak, reklam müzikleri hedef kitle üzerinde istenen etkiyi yaratmak açısından önemli bir iletişim unsurudur, disiplinler arası bir inceleme alanıdır. Ancak, 39 yıllık bir dönemde yalnızca 30 tezin yazılmasının az sayıda olduğu söylenebilir. Gelecekteki araştırmalarda, reklam müzikleri üzerine farklı veri tabanlarında yer alan makale, kitap ve bildirilerin bibliyometrik analizlerinin yapılması; elde edilecek bulguların bu çalışmanın sonuçlarıyla karşılaştırılması önerilebilir. Bu çalışmadan elde edilen bulguların, reklam müziği hakkındaki araştırmalardaki eksikler ve çalışılmamış konuların belirlenmesi açısından önemli olduğu söylenebilir. Araştırma, reklam müzikleri üzerine hazırlanmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analiziyle sınırlıdır.