Birey-Temelli ve Grup-Temelli Süreçlerin Kaynaşımı: Aşırı Fedakâr Grup-Yanlısı Davranış Sergileme Eğilimini Yordama

OpenAlex · Turkish

ÖzetBu çalışma, "neden bazı kişiler iç-grup üyeleri uğruna kendi yaşamını feda etme gibi aşırı fedakâr davranışlarda bulunuyor'' sorusunu anlamlandırmayı ve Sosyal Kimlik, Kimlik Kaynaşımı ve Göreli Yoksunluk Kuramları'ndan faydalanarak, kişilerin yerel iç-grup (Cumhuriyet Halk Partisi destekçileri), geniş iç-grup (Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları) ve yerel dış-gruplar (Adalet ve Kalkınma Partisi, Halkların Demokratik Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi destekçileri) ile ilişkilerini birey ve grup seviyelerinde incelemeyi amaçlamaktadır.Araştırmaya, kendini Cumhuriyet Halk Partisi destekçisi olarak tanımlayan ve yaş ortalaması 24.72 (S = 4.86) olan 219 kadın ve 101 erkek toplam 320 kişi katılmıştır.Gruplar arası farklı durumları yansıtan 6 senaryoya ilişkin ölçümlere ek olarak, katılımcılardan grup özdeşleşmesi, kimlik kaynaşımı, birey-temelli/grup-temelli göreli yoksunluk ve göreli yoksunluk kaynaşımı ölçümleri alınmıştır.Bulgular, araştırma değişkenleri arasında anlamlı sistematik ilişkiler olduğuna işaret etmektedir.Kimlik kaynaşımı ve göreli yoksunluk kaynaşımı değişkenleri yerel iç-grup ve geniş iç-grup yararına sergilenen aşırı fedakâr davranışlarda bulunma eğilimini pozitif olarak yordamıştır.İç-grup özdeşleşmesi ve birey-temelli/grup-temelli yoksunluk değişkenleri ise aşırı fedakâr davranışları açıklamakta yetersiz kalmıştır.Araştırma bulguları, aşırı fedakâr grup-yanlısı davranışları açıklayan kuramsal bir çerçeve sunması ve birey ve grup seviyelerinde gerçekleşen süreçlerin eş zamanlı etkin, birbiriyle örtüşmüş (kaynaşmış) ve birbirini destekleyen süreçler olduğunu göstermesi yönüyle önemlidir.