TÜRKİYE’DE FAALİYET GÖSTEREN BİREYSEL EMEKLİLİK ŞİRKETLERİNİN ETKİNLİĞİ

OpenAlex Turkish

Amaç: Çalışmanın amacı, Türkiye’de faaliyet gösteren bireysel emeklilik şirketlerinin etkinlik düzeylerini ve etkinlik değişim eğilimlerini Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemiyle incelemektir. Yöntem: Analiz kapsamında 15 şirketin 2014-2019 yılları arasındaki altı yıllık veri seti kullanılmıştır. Bireysel emeklilik şirketlerinin etkinlikleri faaliyet etkinliği ve fon yönetim etkinliği olmak üzere iki yaklaşımla analiz edilmiştir. Faaliyet etkinliği modelinde, çalışan sayısı ve aktif toplamı, girdi değişkenlerini; toplanan katkı payları ve katılımcı sayısı ise çıktı değişkenlerini oluşturmaktadır. Fon yönetimi etkinliği modelinde, toplanan katkı payları ve fon işletim giderleri girdi, fon büyüklükleri ise çıktı olarak alınmıştır. Ardından şirketlerin etkinlik değişim eğilimlerinin belirlenebilmesi amacıyla VZA tabanlı Malmquist Endeksi (ME) hesaplanmıştır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre, şirketlerin ortalama faaliyet etkinliği %64 olarak hesaplanmış ve etkinliklerin düşüş eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. Ortalama fon yönetim etkinliği, %94 olarak hesaplanmış ve analiz dönemi içerisinde artış eğiliminde olduğu gözlemlenmiştir. Özgünlük: Bu çalışma, literatürde Türkiye’deki bireysel emeklilik şirketlerinin etkinlik düzeylerini VZA ile ölçen çalışmalardan farklı olarak faaliyet ve fon yönetimi açısından iki farklı yaklaşımla etkinlik analizi yapmakta, VZA tabanlı ME ile de etkinlik düzeylerinin dönemler arasındaki değişim eğilimlerini belirlemektedir. Ek olarak, çalışma şirketlerin 2014-2019 yılları arasındaki performanslarını değerlendirmesi açısından Türkiye’deki bireysel emeklilik sektörünün güncel durumunu ortaya koymaktadır.