Tarih Öğretmen Adaylarının Programdaki Değerlere İlişkin Değer Hiyerarşileri, Gerekçeleri ve Önerileri

OpenAlex Türkçe

Bireylerin tüm özel ve toplumsal davranış tercihlerinin sıralandığı bir değerler tipolojisi olduğu yaygın kabul görmektedir. Zamanla düşünce yerini, her insanın var olan değerlerden kendine has, kişisel ve esnek hiyerarşiler oluşturduğuna bırakmıştır. Bir kimsenin değerler sıralamasının birinci veya en üst sırasında bulunan değeri, onun temel değeri sayılabilir. Değerler bir kişiye verilip onların bir sıralaması yaptırıldığında, kişinin en yukarıya koyduğu değer onun en önemsediği değer olmaktadır. Birey bu tercihini yaparken içinde yaşadığı değer dünyasına göre bir sıralama yapmaktadır. Bu bağlamda araştırmada tarih öğretmen adaylarının programdaki değerlere ilişkin değer hiyerarşilerini nedenleri ile ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında bir devlet üniversitesinde pedagojik formasyon eğitimi alan tarih öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan yapılandırılmış görüşme formu açık uçlu 4 sorudan oluşmaktadır. Tarih Dersi Öğretim Programı’nda yer alan değerleri kendilerince önem derecesine göre (ilk 3 değer) sıralamaları ve gerekçelerini ifade etmeleri istenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin çö­zümlenmesinde içerik analizi türlerinden tüme­varımcı analiz kullanılmıştır. Vatanseverlik, adalet ve dürüstlük değerleri öğretmen adayları tarafından ilk üç değer arasında sırlanmıştır. Öğretmen adayları ilk üç değerin çoğunlukla öğretmenden kazanılması gerektiğini ifade etmişlerdir. Bunların yanı sıra tarihi/dini karakterlerden ve edebi eserlerden de kazanılabileceği ifade edilmiştir. Bu değerlerin kazandırılmasında izlenecek yöntemler konusunda ise model olunması, örnekler verilmesi, uygulama yaptırılması, çeşitli tarihsel geziler yapılması, tarihsel film-belgesel izletilmesi ve öğretmen tarafından kavramsal olarak açıklama yapılması gibi öneriler getirilmiştir.