Mimari Tasarım Eğitiminde Kütle Analiz Aracı Olarak Modlaj Tekniği

OpenAlex İngilizce

Mimari tasarım eğitiminde kütle maketleri, tasarım fikirlerinin üç boyutlu olarak araştırıldığı, çevresel verilerin, mekânsal organizasyonun ve kütle kompozisyonunun değerlendirildiği erken tasarım sürecinin temel araçlarından biridir. Ancak karton, fotoblok ve benzeri rijit malzemelerle gerçekleştirilen geleneksel kes-yapıştır maket üretimi, doğrusal üretim süreci ve sınırlı revizyon olanağı nedeniyle öğrencilerin alternatif form arayışlarını ve deneysel tasarım süreçlerini kısıtlayabilmektedir. Bu çalışmada, mimarlık eğitiminde modlaj (biçimlendirme/yoğurma) tekniği ile üretilen kütle maketlerinin öğrencilerin form geliştirme süreçleri, mekânsal algıları ve tasarım kararları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma kapsamında temel tasarım eğitimi almış birinci sınıf mimarlık öğrencilerinin erken tasarım evresinde ürettikleri modlaj ve geleneksel kes-yapıştır maketler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş; elde edilen bulgular tematik analiz yöntemiyle yorumlanmıştır. Araştırma sonuçları, kil ve seramik çamuru gibi plastik özellik gösteren malzemelerle gerçekleştirilen modlaj tekniğinin, öğrencilere sürekli müdahale edilebilen, geri dönüşlere olanak tanıyan ve deneme-yanılmayı destekleyen esnek bir tasarım ortamı sunduğunu göstermektedir. Modlaj yöntemi, öğrencilerin geometrik sınırlamaların ötesine geçerek organik formlar geliştirmelerine, kütle-boşluk ilişkisini ve topoğrafya ile kurulan morfolojik bağlantıları dokunsal deneyim yoluyla daha etkili biçimde kavramalarına katkı sağlamıştır. Ayrıca fiziksel model üretiminin sezgisel tasarım düşüncesini desteklediği, alternatif çözüm üretimini artırdığı ve form arayışını hızlandırdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, dijital tasarım araçlarının yaygın olarak kullanıldığı günümüz mimarlık eğitiminde modlaj tekniğinin, fiziksel model üretimini yalnızca bir temsil aracı olmaktan çıkararak yaratıcı düşünmeyi, dokunsal öğrenmeyi ve mekânsal farkındalığı güçlendiren önemli bir pedagojik yaklaşım olduğunu ortaya koymaktadır.