Dil ve konuşma terapisi bölümü öğrencilerinin kekemeliği olan yetişkinlere karşı duygularının ve konuşma algılarının araştırılması: öz-kabul ve cinsiyet farklılık oluşturur mu?

Turkish

Kekemeliği olan bireyler kendilerini dinleyen diğer kişiler tarafından olumsuz tepkiler alırlar. Bu tepkiler somut olabildiği gibi (etiketleme, alay etme) gibi örtük şekilde de (fizyolojik yanıtlar veya duygular) gerçekleşir. Kekemeliği olan bireylerin cinsiyet faktörü ya da kekemeliklerini öz-kabul ifadesiyle dinleyiciye sunmaları bu tepkileri değiştirebilir. Dünyada genel dinleyicilerin yanı sıra üniversite öğrencilerinin ve dil ve konuşma terapisi bölümü öğrencilerinin kekemeliği olan bireylere yönelik tepkileri/tutumları araştırılmıştır. Bu çalışmada ise kekemeliği olan yetişkinlere karşı Türkiye’de öğrenim gören dil ve konuşma terapisi öğrencilerinin duygularının ve konuşma algılarının araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında kekemeliği olan iki yetişkin birey (1 Erkek, 1 Kadın) ve akıcı konuşan iki yetişkin birey (1 Erkek, 1 Kadın) olmak üzere toplamda 4 bireyin okuma esnasında video kaydı alınmıştır. Alınan video kayıtları uyaran olarak kullanılmıştır. Bu uyaranları daha önce kekemelik hakkında bilgi sahibi olmayan 82 dil ve konuşma terapisi öğrencisi izlemiştir. Her bir video izlendikten sonra duygu anketi ve konuşma algısı anketi doldurulmuştur. Doldurulan anketlerin sonuçları istatistiksel analizlerden Mann Whitney U ve Independent t testi ile raporlanmıştır. Akıcı konuşan bireyler ile kekemeliği olan bireyler arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<,001). Kekemeliği olan kadın birey, kekemeliği olan erkek bireyden istatistiksel olarak anlamlı olumlu duygu ve konuşma algısı skorları elde etmiştir (p<0,001). Kekemeliği olan bireylerde öz-kabul değişkeni katılımcıların verdiği yanıtlar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır (p>0,05). Dil ve konuşma terapisi bölümü öğrencileri kekemeliği olan yetişkinlere, akıcı konuşan bireylerden daha az olumlu duygu ve konuşma algısı göstermektedir. Kekemeliği olan bireylerde kadın cinsiyette olmak, duygu ve konuşma algısı ile ilgili dil ve konuşma terapisi bölümü öğrencileri tarafından daha avantajlı görülmüştür. Kekemeliği olan yetişkinlerin kullandığı öz-kabul ifadesi dil ve konuşma terapisi bölümü öğrencilerinin konuşma algısı ve duygularına herhangi bir etki oluşturmamıştır.