Doğa Kaynaklı Afetlerin Kamu Maliyesi Üzerine Etkisi: Türkiye’de 6 Şubat 2023 Depremlerinin Bölgesel Düzeyde Analizi

OpenAlex Türkçe

Türkiye’de 2020-2023 döneminde Covid-19 pandemisi, Şubat 2023 depremleri ve Mayıs 2023 Cumhurbaşkanı ve Milletvekilliği Seçimleri kamu maliyesini etkileyen en belirgin olaylardır. Bu olayların içerisinde yer alan Şubat 2023 depremleri Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Şanlıurfa ve Elâzığ illerini büyük derecede etkilemiş ve 11 ilin ekonomik, mali, sosyo-kültürel ve altyapı-üstyapı koşullarında ciddi kayıplar yaşamasına neden olmuştur. Doğa kaynaklı bir afet olan deprem, yarattığı olağandışı ekonomik ve sosyal koşullar nedeniyle kamu gelirleri, kamu harcamaları, bütçe dengesi ve borçlanma dinamikleri üzerinde doğrudan ve dolaylı olumsuz etkiler oluşturabilmektedir. Bu çalışmanın amacı 6 Şubat 2023 depremlerinin Türkiye’de ve depremin doğrudan etkilediği 11 ilde (Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Şanlıurfa ve Elâzığ) kamu maliyesi üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Araştırma sonuçları, 6 Şubat 2023 depremlerinin depremden etkilenen 11 ilde vergi tahsilat kapasitesini zayıflatarak tahsilat/tahakkuk oranlarında belirgin bir düşüşe neden olduğunu ortaya koymaktadır. Kamu harcamaları açısından değerlendirildiğinde, depremden etkilenen 11 ilin tamamında en yüksek reel artışın iskân ve toplum refahı hizmetlerinde gerçekleştiği görülmektedir. Bu durum, deprem sonrası süreçte kamu kaynaklarının büyük bir kısmının barınma ve yeniden yapılanma çabalarına yoğunlaştırıldığını ortaya koymaktadır.